Психологи и философы объясняют причины навязчивых мыслей о прошлом через призму эволюции и стоицизма

İlk olarak bu durumun psikolojik açıdan temelini ele aldığımızda insan beyninin, evrimsel yapısı gereğince tehlikelere ve olumsuz deneyimlere odaklanmaya (negatiflik önyargısı) programlı olduğunu görürüz. Beyin neşeyi tükenen ve tazelenmesi gereken bir duygu gibi algılarken, acıyı çoğu zaman zihinsel bir döngüye (ruminasyon) dönüştürür ve tekrar tekrar yaşar. Bunun nöropsikolojik nedenini iki başlıkta ele alabiliriz. Bunlar; Geçmişin Yankısı: İnsan beyni yaşanılan bir ayrılığı, kaçırılan bir kariyer fırsatını veya uğranılan bir haksızlığı; gerçekte tek bir olay olmasına rağmen bunları zihnimizde binlerce kez yeniden sahneler ve yaşarız. Buna geçmişin yankısı denir. Sahte Kontrol Arayışı: Zihnimiz, geçmişte yaşadığımız bir travmayı tekrar tekrar düşünerek onu kontrol edebileceği ya da onu değiştirebileceği yanılgısına düşer. Oysa yaşanılan her tekrar, travmayı besler, biyolojik ve duygusal olarak yaşanılan acıyı ilk anki tazeliğinde korur ve onu yeniden üretir. Bu her iki durum bize göstermektedir ki zihnimiz olumlu duygulardan çok olumsuz duygulara daha fazla odaklanmakta ve sarmal bir döngüye girmektedir. İkinci olarak bu durumun felsefi temeline baktığımızda, her şey zihnimizde olaylara nasıl anlam verdiğimiz ile ilgili olduğunu görürüz. Bu bağlamda iyi ya da kötü olarak kabul ettiğimiz her şey aslında bizim geliştirdiğimiz inançların bir sonucudur. Olayların kendisi tarafsız olup, olaylara yüklediğimiz anlam ve yargılarla onlara bir taraf oluştururuz. Stoa felsefesi denilince akla gelen isim olan Epiktetos, 'İnsanları üzen şeyler olayların kendisi değil, o olaylara dair geliştirdikleri fikirlerdir' der. Chaplin’in şakası, zamanın akışkanlığını ve tekerrürün getirdiği anlamsızlığı gösterir. Geçmiş, kontrol alanımızın dışında kalan bir sahnedir; geçmişe tekrar tekrar üzülmek demek, daha önce izlediğiniz bir tiyatro oyununa tekrar tekrar gidip her defasında aynı sonda ağlamak gibidir.  Epiktetos felsefesine göre, kontrol ikiliği (Dichotomy of Control) doğru anlamalı ve farkındalık dolu olmalıyız. Peki nedir bu kontrol ikiliği? Hayatta karşılaştığımız her şeyi ya kontrolümüzde olan ya da kontrolümüzde olmayan diye tanımlamalıyız. Kontrolümüzde olanlar; Düşüncelerimiz, arzularımız, kaçındığımız şeyler, kararlarımız ve olaylara verdiğimiz tepkilerdir. Bunu aynı zamanda içsel dünya olarak da ifade edebiliriz. Kontrolümüzde olmayanlar ise; Bedenimiz, mülkümüz, itibarımız, başkalarının eylemleri, geçmiş ve ölümdür. Bunu da dışsal dünya olarak ifade edebiliriz.  Stoa felsefesine göre insanın mutsuzluğunun tek nedeni, kontrol edemediği şeyleri kontrol etmeye çalışması ya da onlara bağımlı hale gelmesidir. Chaplin’in de aslında tam olarak demek istediği şey budur.