Генерация наночастиц из инвазивных растений: как студент превращает экологическую угрозу в решение для здоровья

Lấy chuyên môn làm đẹp cho đời Chúng tôi có dịp gặp Nguyễn Quốc Trung khi anh trở về Việt Nam trong kỳ nghỉ ngắn ngày. Sau thời gian học tập tại Pháp và Ba Lan, câu chuyện của Trung lại bắt đầu từ một câu hỏi anh vẫn thường trăn trở: “Những gì mình đang học, đang nghiên cứu có thể tạo ra giá trị gì cho người khác, có thể giải quyết một vấn đề nào đó ở Việt Nam hay không?”. Câu hỏi ấy đã theo Trung từ ngày còn là sinh viên Khoa Hóa học Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM. Năm 2024, Trung là gương mặt sinh viên duy nhất trong 15 Công dân trẻ tiêu biểu TPHCM. Đến năm thứ ba đại học, Trung đã có 11 bài báo khoa học công bố trong nước và quốc tế, chủ nhiệm 2 đề tài nghiên cứu cấp cơ sở theo hướng khai thác các sản phẩm tự nhiên phục vụ bảo vệ sức khỏe... Ở vùng ven TPHCM, cỏ cúc leo là một loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại, ảnh hưởng đến cân bằng sinh thái. Từ thứ cây dại ấy, Trung đặt câu hỏi liệu có thể biến một “vấn đề” của môi trường thành một nguồn nguyên liệu hữu ích. Nghiên cứu sau đó tận dụng cỏ cúc leo để tổng hợp nano bạc có khả năng kháng khuẩn và không gây độc cho tế bào. Một lần khác, trong chuyến Xuân tình nguyện tại Cần Giờ, Trung cùng nhóm nghiên cứu phát hiện tinh dầu cây cóc trắng có tiềm năng chống trực khuẩn mủ xanh và tụ cầu vàng. Với Trung, một đề tài nghiên cứu khoa học có thể bắt đầu từ một loài cây ven đường, một chuyến tình nguyện hay một vấn đề bắt gặp trong cuộc sống. Quan trọng là người nghiên cứu nhìn thấy điều gì phía sau những điều tưởng chừng quen thuộc. Niềm say mê hóa dược và hợp chất thiên nhiên tiếp tục đưa Trung đến những môi trường nghiên cứu rộng hơn. Hiện Trung là học viên cao học nhận học bổng Erasmus Mundus của Liên minh châu Âu, học tập tại Đại học Paris-Saclay (Pháp) và Đại học Adam Mickiewicz (Ba Lan). “Đi càng xa, học được càng nhiều điều mới thì càng phải nghĩ xem những điều đó có thể mang về đóng góp cho quê hương như thế nào”, Trung tâm niệm. Sự trở về, với Trung, không nằm ở một công trình khoa học trong tương lai mà bắt đầu từ việc chia sẻ những gì mình biết với các bạn trẻ. Những năm học tập ở nước ngoài giúp anh hiểu rằng mỗi người trẻ bước ra thế giới cũng mang theo một phần hình ảnh của đất nước, con người Việt Nam. Vì vậy, theo anh, sự đúng giờ, tinh thần trách nhiệm, cách hợp tác hay thái độ tôn trọng sự khác biệt cũng góp phần làm đẹp hình ảnh người Việt trong mắt bạn bè quốc tế. Càng đi xa, Trung càng thấy niềm tự hào về quê hương luôn đi cùng một câu hỏi khó: “Mình sẽ làm gì để xứng đáng với niềm tự hào ấy?”. Câu trả lời của Trung chính là nghiên cứu nghiêm túc hơn, đưa kiến thức gần thực tiễn hơn, chia sẻ điều mình biết và mở thêm cơ hội cho người khác. Đó cũng là cách người trẻ lấy chuyên môn của mình làm đẹp cho đời. Mang ký ức hôm qua vào khát vọng hôm nay Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2-7-1976 - 2-7-2026), các chiến sĩ Hoa Phượng Đỏ Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TPHCM) đã thu thập tư liệu lịch sử, thiết kế infographic và ứng dụng công nghệ NFC để kể lại những mùa hoa rực rỡ của thành phố. Em Đặng Trần Huyền Thư (lớp 11 chuyên Anh 2, Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa) - Chỉ huy trưởng Chiến dịch Hoa Phượng Đỏ của trường - cho biết, đội hình Tự hào sử Việt cùng Ban Chỉ huy chiến dịch của trường đã thu thập và biên soạn tư liệu qua hai chuyến trải nghiệm “Thành phố Hồ Chí Minh - Thành phố tôi yêu” và “Sông Sài Gòn - Con sông của thành phố tôi”. Tại mỗi điểm đến, các bạn tìm hiểu, chắt lọc những câu chuyện lịch sử rồi thiết kế thành 12 poster infographic. Toàn bộ sản phẩm được tích hợp vào 12 chip NFC gắn trên bảng thông tin chia ô. Người xem dùng điện thoại chạm vào ô tương ứng, nội dung sẽ hiển thị, giúp việc tìm hiểu lịch sử thành phố trở nên trực quan, thuận tiện và sinh động hơn. Song song với sản phẩm số, Huyền Thư và các bạn còn triển khai nhiều hoạt động sống xanh, biến việc thu gom pin cũ, trồng cây thành những hoạt động giáo dục môi trường gần gũi; tổ chức cuộc thi công nghệ “EcoAI: Envision Future Life” - nơi học sinh vừa học công nghệ vừa tìm cách giải bài toán thực tế của thành phố… Trong vai trò Bí thư Đoàn trường, Huyền Thư luôn trăn trở làm sao để việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không dừng ở khẩu hiệu mà trở thành những trải nghiệm gần gũi với học sinh. Bên cạnh đó, Huyền Thư và Ban Chấp hành Đoàn trường còn tổ chức chuỗi 6 workshop trong Tuần lễ Hướng nghiệp và Hội nhập quốc tế (từ ngày 22 đến 29-3-2026), giúp học sinh vừa tiếp cận kiến thức thực tiễn vừa có thêm góc nhìn và động lực biến ước mơ thành mục tiêu cụ thể. Theo Huyền Thư, điều ý nghĩa nhất không nằm ở số lượng dự án hay công trình đã thực hiện mà ở việc kết nối được những người trẻ cùng chung lý tưởng, dám nghĩ dám làm và cùng tạo nên những giá trị có ích cho thành phố. Tám năm đồng hành với các hoạt động Đoàn - Đội đã giúp em rèn luyện bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và những nền tảng đầu tiên của một thủ lĩnh. Gần đây nhất, em là đại biểu học sinh duy nhất và trẻ tuổi nhất của đoàn đại biểu TPHCM tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII. “Với em, tình yêu quê hương, đất nước được vun đắp từ những việc nhỏ mỗi ngày, bằng trí tuệ, trách nhiệm và nhiệt huyết của tuổi trẻ”, Huyền Thư chia sẻ. Anh Phạm Quang Thắng, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển nông nghiệp công nghệ cao, Ban Quản lý Khu Nông nghiệp công nghệ cao TPHCM, Công dân trẻ tiêu biểu TPHCM năm 2022 Làm tốt công việc của mình là một cách yêu nước Có người từng hỏi vì sao tôi chọn gắn bó với nông nghiệp. Nếu trước đây, nói đến nông nghiệp, người ta thường nghĩ đến đất đai, cây trồng, vật nuôi và kinh nghiệm sản xuất từ ông cha ta truyền lại thì hôm nay, nông nghiệp đang có sự tham gia ngày càng sâu của công nghệ sinh học, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo… Chính sự giao thoa giữa nông nghiệp và công nghệ đang mở ra rất nhiều cơ hội cho người trẻ. Người trẻ có lợi thế lớn là khả năng tiếp cận tri thức, công nghệ và nguồn thông tin toàn cầu. Với tinh thần học hỏi, chủ động trau dồi ngoại ngữ và kỹ năng số, chúng ta có thể tiếp cận những thành tựu, phương pháp, xu hướng mới của thế giới, từ đó chọn lọc, vận dụng phù hợp thực tiễn Việt Nam. Người trẻ không chỉ là lực lượng tiếp nhận mà phải là lực lượng tạo ra và làm chủ công nghệ. Làm sao sản xuất hiệu quả hơn, sử dụng tài nguyên tiết kiệm hơn, giảm tác động đến môi trường, nâng cao giá trị nông sản và tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trên thị trường thế giới… là những bài toán lớn và cũng là cơ hội để người trẻ thể hiện bản thân. Thế hệ trẻ hôm nay may mắn được sống trong hòa bình, được học tập, lựa chọn nghề nghiệp, tiếp cận tri thức và công nghệ của thế giới. Những điều đó được đánh đổi bằng sự hy sinh của các thế hệ trước. Vì vậy, yêu nước không chỉ là luôn nhớ về lịch sử mà còn phải sống có trách nhiệm, bắt đầu từ việc làm tốt công việc của mình và tạo ra những giá trị có ích cho cộng đồng. Hoa hậu Liên lục địa 2022 Lê Nguyễn Bảo Ngọc, Công dân trẻ tiêu biểu TPHCM năm 2025 Kỳ vọng người trẻ tự tin sáng tạo những giá trị mới Một trong những cách người trẻ thể hiện tình yêu Tổ quốc hôm nay là mang những câu chuyện đẹp của Việt Nam bước ra thế giới. Hành trình đến với cuộc thi Hoa hậu Thế giới năm 2026 là cơ hội để tôi kể với bạn bè quốc tế về một thế hệ trẻ Việt Nam năng động, bản lĩnh, có tri thức… và đang chủ động hành động vì cộng đồng. Đặc biệt, tôi muốn mang Gen Zero - Thanh niên vì phát triển bền vững, dự án tôi sáng lập nhằm thúc đẩy sự tham gia của thanh niên vào phát triển bền vững, đặc biệt trong ứng phó với biến đổi khí hậu - đến cuộc thi như một phần câu chuyện của người trẻ Việt. Tôi từng có cơ hội nói về những vấn đề của Đồng bằng sông Cửu Long và biến đổi khí hậu tại các diễn đàn quốc tế. Những trải nghiệm ấy khiến tôi hiểu khi đứng trước bạn bè quốc tế, mỗi lời nói, hành động của người trẻ đều có thể trở thành một cách giới thiệu về Việt Nam. Tôi tin vào sức mạnh của tri thức và sự tử tế của người trẻ Việt. Tôi mong người trẻ không chỉ tự hào về những gì đất nước đã có mà còn đủ tự tin để sáng tạo ra những giá trị mới, để khi bước ra thế giới chúng ta có thể kể về một Việt Nam giàu truyền thống, năng động, nhân văn và đầy khát vọng phát triển.