Молодые люди переосмыслили понятие «сыновней почтительности»: от ритуалов к повседневной ответственности

Từ một bông hoa đến chữ hiếu trong mắt người trẻ Với nhiều người trẻ, cảm nhận về chữ hiếu đôi khi bắt đầu từ một nghi lễ quen thuộc trong mùa Vu lan: cài một bông hoa lên áo. Nghi thức này nhắc mỗi người về sự hiện diện của cha mẹ, đồng thời gợi nhớ đến những người đã khuất và lòng biết ơn đối với đấng sinh thành. Chị Hoàng Minh Ngọc (26 tuổi, sinh sống và làm việc tại Hà Nội) từng nghĩ báo hiếu là sau này có công việc ổn định, kiếm được nhiều tiền để chăm lo cho bố mẹ. Nhưng khi sống xa gia đình, chị Ngọc nhận ra có những điều không thể quy đổi thành tiền. "Đôi khi những điều đơn giản lại là cách thể hiện chữ hiếu rõ nhất. Đó có thể là một cuộc gọi hỏi thăm hay dành thời gian cho bố mẹ mỗi khi về thăm nhà", chị Ngọc bày tỏ. Chị Ngọc chia sẻ từng tham gia nghi thức cài hoa lên áo trong dịp lễ Vu lan. Với chị, khoảnh khắc ấy là dịp để chậm lại, nghĩ về bố mẹ và nhận ra mình vẫn còn nhiều điều có thể làm cho gia đình. "Sau buổi lễ, điều mình nhớ nhất không phải là cảm giác mình vẫn còn bố mẹ để yêu thương. Vì thế, mình nghĩ chữ hiếu không nên chỉ được nhắc đến trong một mùa Vu Lan", chị Ngọc nói. Với anh Phạm Đức Duy (22 tuổi, sinh viên Trường cao đẳng y dược Hà Nội), chữ hiếu lại gắn liền với câu hỏi: Hiếu thảo có đồng nghĩa với việc từ bỏ lựa chọn của mình để làm theo mong muốn của cha mẹ? Trước đây, anh Duy cho rằng người con có hiếu phải cố gắng học tập, kiếm tiền, sống ổn định và làm những điều cha mẹ mong muốn. Nhưng khi trưởng thành, anh bắt đầu có những lựa chọn riêng và nhận ra hiếu thảo không nhất thiết đồng nghĩa với việc từ bỏ mong muốn của bản thân. "Có những điều bố mẹ kỳ vọng không hoàn toàn trùng với con đường mình muốn đi. Mình nghĩ báo hiếu không phải là sống thay cuộc đời bố mẹ mong muốn, mà là chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình và để bố mẹ có thể yên tâm về con đường ấy", anh Duy chia sẻ. Để chữ hiếu không chỉ ở mùa Vu lan Từ những cách nhìn khác nhau, cả chị Ngọc và anh Duy đều cho rằng chữ hiếu không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao mà có thể được thể hiện qua cách sống và ứng xử hằng ngày. Đây cũng là điểm gặp gỡ với quan niệm về chữ hiếu trong Phật giáo. Tuy nhiên, dưới góc nhìn nhà Phật, chữ hiếu không chỉ dừng ở việc chăm lo cho cha mẹ mà còn gắn với sự tu dưỡng bản thân và trách nhiệm với cộng đồng. Theo sư thầy Thích Vạn Lợi (giảng viên Viện Trần Nhân Tông - Đại học Quốc gia Hà Nội; Phó trụ trì chùa Long Hưng, Đông Anh, Hà Nội), hiếu thảo với cha mẹ là một nền tảng quan trọng của đời sống đạo đức trong Phật giáo. Biết ơn, kính trọng và chăm sóc cha mẹ không chỉ là trách nhiệm của người con mà còn là cách thực hành đạo đức hằng ngày. "Trong kinh điển Phật giáo, Đức Phật luôn nhấn mạnh việc con cái phải hiếu thảo, biết ơn và có trách nhiệm với cha mẹ", sư thầy chia sẻ. Cách hiểu này cũng phù hợp với tinh thần Vu lan trong Phật giáo Việt Nam. Theo Thông bạch của Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Vu lan là dịp để mỗi người thực hành đạo hiếu, tri ân cha mẹ, ông bà, tổ tiên và những người đã hy sinh cho cộng đồng, đất nước. Thầy Thích Vạn Lợi cho biết: "Chúng ta luôn phải đối xử tốt với tất cả mọi người. Từ đó, biến cái tiểu hiếu thành cái đại hiếu: yêu mọi người, yêu quê hương đất nước, cùng nhau xây dựng cuộc sống phát triển cả vật chất lẫn tinh thần". Như vậy, chữ hiếu trong tinh thần Phật giáo không chỉ dừng ở việc chăm sóc cha mẹ mà còn hướng mỗi người đến một cách sống có trách nhiệm với cộng đồng và xã hội. Với người trẻ, cách thực hành chữ hiếu có thể thay đổi, nhưng điểm chung vẫn là sự biết ơn, trân trọng và trách nhiệm với những người đã sinh thành, nuôi dưỡng mình. Để rồi khi những bông hoa mùa Vu lan được tháo xuống, chữ hiếu không khép lại theo mùa lễ, mà tiếp tục được thực hành từ những điều rất nhỏ trong đời sống mỗi ngày.