В Польше на музыкальных фестивалях впервые ввели систему возврата залогов за тару

- Na Pol’and’Rock Festival 2026 do butelkomatów trafiło ponad 724 tys. opakowań, a na trasie Męskiego Grania uczestnicy zwrócili już ponad 21 tys. sztuk. - Festiwale testują różne modele zwrotu kaucji: od bonów i przelewów po możliwość wsparcia fundacji lub przekazania pieniędzy na rozwój terenów zielonych. - Nowe przepisy zmieniły logistykę imprez masowych - organizatorzy muszą zapewnić recyklomaty, odbiór opakowań i sprawny sposób rozliczania kaucji. Pierwsze takie lato. System kaucyjny w Polsce System kaucyjny działa w Polsce od 1 października 2025 roku i tego lata po raz pierwszy na dużą skalę stał się częścią sezonu festiwalowego. Organizatorzy wydarzeń muzycznych, sieci handlowe i operatorzy recyklomatów próbują pogodzić nowe obowiązki z realiami imprez masowych, podczas których w ciągu kilku dni zużywane są setki tysięcy opakowań. Efekty są już widoczne: - na Pol’and’Rock Festival do automatów trafiło ponad 724 tys. butelek i puszek, - na Męskim Graniu uczestnicy zwrócili już ponad 21 tys. opakowań, - a podczas innych wydarzeń kaucję można zamienić na przelew, wesprzeć cel charytatywny albo przekazać pieniądze na zieleń miejską. Polski system kaucyjny obejmuje plastikowe butelki do 3 litrów i metalowe puszki do 1 litra, za które pobierana jest kaucja w wysokości 50 gr. Przy zwrocie opakowania z oznaczeniem systemu nie trzeba przedstawiać paragonu. Można je zwrócić w sklepach (te powyżej 200 mkw. powierzchni sprzedażowej mają obowiązek zbiórki, inne - mogą to robić dobrowolnie). Wiele placówek ustawia także automaty do przyjmowania zwrotów. W warunkach festiwalowych klasyczny model znany ze sklepu szybko jednak zaczął ewoluować. Zwrot opakowania coraz częściej nie kończy się tylko odebraniem pieniędzy. Na festiwalu butelki mogą być warte setki złotych Jak duży potencjał finansowy kryje się w pozostawionych przez uczestników opakowaniach, pokazał przypadek nastolatka podczas Mystic Festivalu, który odbył się w czerwcu w Gdańsku. Przez trzy dni zbierał pozostawione na terenie imprezy butelki oraz festiwalowe kubki. Jak relacjonował w mediach społecznościowych, każdego dnia zaczynał około godz. 16:30 i pracował do późnego wieczora. Do akcji przygotował rękawiczki, duże 240-litrowe worki oraz busa, którym przewożono zebrane opakowania. Część z nich później oddawał w butelkomatach. Według jego własnych szacunków łączna wartość samych butelek mogła sięgnąć 850-1000 zł. Do tego doszły kubki festiwalowe, za które obowiązywała znacznie wyższa kaucja. Łącznie nastolatek oszacował swój przychód z trzech dni zbierania opakowań na około 1600 zł. Pol’and’Rock: ponad 724 tys. opakowań w jednym miejscu Skalę zjawiska znacznie lepiej pokazują jednak największe wydarzenia. - Podczas Pol’and’Rock Festival 2026 do butelkomatów ustawionych przy Rockowej Wyspie Lidla trafiło 724 842 opakowania. - Zdecydowaną większość stanowiły metalowe puszki - 576 184 sztuki. - Plastikowych butelek zebrano 145 312. Uczestnicy w zamian za oddane opakowania otrzymywali bony, które mogli wykorzystać przy zakupach albo wymienić na gotówkę. Festiwalowy sklep Lidla działał bez przerwy przez 120 godzin - od 28 lipca do 2 sierpnia. Obecność butelkomatów podczas Pol’and’Rock Festival miała wymiar praktyczny i edukacyjny. Dla sieci takie działania są sposobem na oswajanie klientów z zasadami zwrotu opakowań oraz pokazanie, że zbiórka może działać także w warunkach wydarzenia plenerowego, gdzie zużycie napojów w butelkach i puszkach jest wysokie. Męskie Granie zamienia zwrot opakowań w atrakcję Jeszcze inne podejście zastosowano podczas trasy Żywiec Męskie Granie. Organizatorzy uruchomili akcję "Oddaj sztukę. Zgarnij Sztukę", która łączy zwrot opakowań ze street artem. Festiwalowicz może oddać puszkę lub butelkę do recyklomatu, odzyskać kaucję, a następnie skorzystać ze specjalnej Strefy Artysty. Zaproszeni twórcy personalizują tam ubrania uczestników - koszulki, kurtki czy bluzy - nanosząc przygotowane na festiwal autorskie wzory. Na każdym z przystanków trasy działa dziewięć recyklomatów, a w Warszawie na sierpniowym koncercie urządzeń ma być jeszcze więcej. Jak przekazała nam Julia Rudnicka z biura prasowego Męskiego Grania, podczas tegorocznej trasy uczestnicy zwrócili już ponad 21 tys. opakowań. - Do automatów można wrzucać puszki i butelki PET, choć zdecydowaną większość stanowią opakowania po napojach kupowanych bezpośrednio podczas wydarzenia - poinformowała. Na Sunrise Festival kaucja może trafić do chorych dzieci System kaucyjny podczas festiwali zaczyna też pełnić funkcję charytatywną. Na terenie Sunrise Festival w Kołobrzegu ustawiono specjalne recyklomaty, które dawały uczestnikowi wybór. Po oddaniu puszki lub butelki mógł on odzyskać pieniądze albo przekazać równowartość kaucji na wskazany cel. Jedną z możliwości było wsparcie podopiecznych fundacji Siepomaga, m.in. dzieci z wadami serca. Mechanizm różni się od tego, który klienci znają z części sklepów. Zamiast papierowego bonu użytkownik może wybrać szybki przelew na kartę lub przekazanie pieniędzy bezpośrednio na cel charytatywny. BitterSweet chce zamienić kaucję w zieleń dla Cytadeli Kolejny test odbędzie się w Poznaniu. BitterSweet Festival potrwa od 13 do 15 sierpnia 2026 roku w Parku Cytadela. Organizatorzy zapowiedzieli ustawienie na terenie wydarzenia 18 recyklomatów. Uczestnik po oddaniu opakowania będzie mógł odebrać należną mu kaucję albo z niej zrezygnować i przeznaczyć równowartość na rozwój terenów zielonych Cytadeli. To kolejny przykład pokazujący, jak mechanizm zwrotu opakowań jest dostosowywany do charakteru konkretnego wydarzenia. Na jednym festiwalu kaucja wraca do uczestnika, na innym może zostać przeznaczona na pomoc charytatywną, a jeszcze gdzie indziej na lokalny cel środowiskowy. Nowe przepisy zmieniły festiwalową logistykę Festiwale są dla systemu kaucyjnego szczególnie wymagającym testem. W jednym miejscu i w bardzo krótkim czasie pojawiają się dziesiątki, a czasem setki tysięcy opakowań. Do tego dochodzą duży ruch uczestników, ograniczona przestrzeń oraz potrzeba szybkiego opróżniania urządzeń. Z punktu widzenia organizatora nie wystarczy więc samo ustawienie recyklomatu. Trzeba odpowiedzieć na kilka praktycznych pytań: - ile urządzeń będzie potrzebnych, - gdzie je ustawić, - co zrobić z pełnymi workami, - jak rozwiązać wypłatę kaucji - i jak zapobiegać kolejkom. Duże wydarzenia stają się jednocześnie miejscem, w którym konsumenci uczą się nowych zasad. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przypomina, że do zwrotu kwalifikują się opakowania oznaczone znakiem kaucji, a butelki i puszki powinny pozostać niezgniecione i posiadać czytelną etykietę.