Врачи предупреждают: инъекции PRP неэффективны при обширных разрывах сухожилий и тяжелой деформации суставов

Rách gân rộng, thoái hóa khớp nặng có nên tiêm PRP? PRP có thể hỗ trợ điều trị một số tổn thương xương khớp nhưng không thể phục hồi mọi trường hợp. Theo ThS.BS Đỗ Vũ Anh - bác sĩ Khoa Phẫu thuật Chi trên và Y học thể thao, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Phòng khám Đa khoa Vietlife, với rách gân rộng, gân co rút hoặc thoái hóa khớp nặng, tiêm PRP không đúng chỉ định có thể gây tốn kém nhưng hiệu quả không đáng kể. Huyết tương giàu tiểu cầu, hay PRP, là chế phẩm sinh học được tách chiết từ chính máu của người bệnh. Sau quá trình ly tâm, phần huyết tương thu được có nồng độ tiểu cầu và các yếu tố tăng trưởng cao hơn bình thường. Theo ThS.BS Đỗ Vũ Anh, tiểu cầu đóng vai trò quan trọng trong quá trình sửa chữa và tái tạo mô. Các yếu tố tăng trưởng trong PRP có thể hỗ trợ phục hồi mô tổn thương, thúc đẩy sản sinh collagen, giảm phản ứng viêm và cải thiện môi trường sinh học trong khớp. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của PRP vẫn là vấn đề được tranh luận trên thế giới và chưa có đủ bằng chứng mạnh để đưa ra kết luận chung cho mọi bệnh lý. Nhiều bệnh nhân thoái hóa khớp nặng vẫn được tiêm PRP ThS.BS Đỗ Vũ Anh cho biết, đối với thoái hóa khớp gối, PRP thường được cân nhắc ở giai đoạn nhẹ đến trung bình, sau khi những biện pháp như phục hồi chức năng, giảm cân, thay đổi thói quen hoặc sử dụng thuốc chưa mang lại hiệu quả. PRP cũng có thể được phối hợp cùng các phương pháp trên theo hướng điều trị đa mô thức, hiếm khi được sử dụng như biện pháp đơn lẻ. Trên thực tế, bác sĩ gặp không ít bệnh nhân bị thoái hóa khớp gối nặng, đã hạn chế vận động, lệch trục chi và có hình ảnh tổn thương “xương chạm xương” trên phim X-quang nhưng vẫn được chỉ định tiêm PRP, thậm chí tiêm nhiều lần. Kết quả là người bệnh không giảm đau hoặc mức độ cải thiện không đáng kể. Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở người bị hoại tử chỏm xương đùi. Theo ThS.BS Đỗ Vũ Anh, PRP không có khả năng đảo ngược tổn thương hoại tử. Phương pháp này chỉ được nghiên cứu với vai trò hỗ trợ, phối hợp cùng khoan giảm áp hoặc tế bào gốc trong giai đoạn sớm, nhưng bằng chứng về hiệu quả vẫn chưa đủ mạnh. Do đó, bác sĩ nhận định việc chỉ tiêm PRP vào khớp háng với kỳ vọng điều trị khỏi hoại tử chỏm xương đùi là không có tác dụng. PRP khó tạo “cầu nối” cho gân chóp xoay bị rách rộng Đối với rách gân chóp xoay, một số nghiên cứu ghi nhận PRP có thể hỗ trợ phục hồi. Tuy nhiên, các kết quả này thường tập trung ở nhóm bệnh nhân rách bán phần hoặc vết rách toàn phần có kích thước nhỏ; việc đánh giá chủ yếu bằng siêu âm nên giá trị bằng chứng chưa cao. Với tổn thương rách rộng hoặc gân đã co rút, ThS.BS Đỗ Vũ Anh cho rằng rất khó kỳ vọng PRP có thể tạo thành một “cầu nối” giữa phần gân bị rách và xương. Dù vậy, vẫn có bệnh nhân được tiêm PRP và chỉ tìm đến bác sĩ chuyên về khớp vai để phẫu thuật sau khi phương pháp này không mang lại hiệu quả. Một hướng nghiên cứu mới đang được triển khai là sử dụng PRP sau phẫu thuật. Tuy nhiên, theo bác sĩ, cần thêm thời gian và bằng chứng để xác định rõ hiệu quả của phương pháp này. Tiêm đúng chỉ định và trao đổi rõ với người bệnh Do được chiết xuất từ máu tự thân, PRP hiếm khi gây phản ứng của cơ thể. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa người bệnh có thể tiêm tùy ý. Sử dụng PRP không đúng chỉ định vừa làm mất thời gian, vừa tạo thêm gánh nặng chi phí. Mỗi mũi tiêm có giá khoảng vài triệu đồng, trong khi một liệu trình có thể gồm 2-3 mũi tùy trường hợp. ThS.BS Đỗ Vũ Anh cho biết ông vẫn chỉ định tiêm PRP cho người bệnh nhưng cần bảo đảm hai nguyên tắc. Thứ nhất, phương pháp phải được thực hiện đúng chỉ định, phù hợp với từng giai đoạn bệnh. Thứ hai, bác sĩ cần giải thích và trao đổi kỹ để người bệnh hiểu, cân nhắc và đồng thuận trước khi lựa chọn. Ngay cả khi được chỉ định đúng giai đoạn, khả năng đáp ứng của mỗi người cũng khác nhau. Một số người giảm đau rõ rệt, trong khi một số ít trường hợp có thể hoàn toàn không đáp ứng. PRP có vai trò nhất định trong điều trị thoái hóa khớp, tổn thương dây chằng và chấn thương thể thao. Tuy nhiên, đây không phải “phép màu” có thể phục hồi mọi tổn thương hoặc thay thế phẫu thuật trong tất cả trường hợp. Bài viết có hữu ích với bạn? Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình