Норвегия: квота для отцов изменила гендерные роли и сократила разрыв в зарплатах

Норвешка беше првата земја во светот што го воведе таканаречената „квота за татковци“ (fedrekvote) во 1993 година. Оттогаш, системот претрпе неколку реформи, а ефектите денес се видливи на повеќе нивоа: социјално, економско и психолошко. Ова е најзначајниот долгорочен ефект. Истражувањата покажуваат дека татковците кои користат породилно отсуство продолжуваат да бидат многу поактивни во одгледувањето на децата и домашните работи дури и откако ќе заврши отсуството. Грижата за децата веќе не се смета исклучиво за „женска работа“. Ова помага во уривање на традиционалните патријархални модели. Во многу земји, кариерите на жените стагнираат по раѓањето на дете. Во Норвешка, бидејќи и татковците се обврзани да отсуствуваат од работа, работодавачите почнаа да ги гледаат младите мажи и жени како „поддеднакво ризични“ во однос на отсуството. Жените побрзо се враќаат на пазарот на труд, а јазот во платите помеѓу мажите и жените во Норвешка е еден од најниските во светот. Студиите потврдуваат дека татковците кои поминале време сами со своето бебе (бидејќи квотата често се користи додека мајката е веќе вратена на работа) развиваат посилна емоционална поврзаност со детето. Оваа поврзаност трае во текот на целиот развој на детето, што позитивно влијае на психолошкото здравје на децата. На почетокот имало отпор од бизнис секторот, но денес во Норвешка е социјално неприфатливо таткото да не го искористи своето право на отсуство. Статистиката покажу дека над 90% од норвешките татковци го користат својот дел од отсуството. Работодавачите сега планираат за овие отсуства како нормален дел од работниот процес. Некои истражувања сугерираат дека порамномерната поделба на обврските во домот по воведувањето на квотите придонела за поголемо задоволство во бракот и, во одредени периоди, дури и за намалување на стапката на разводи кај паровите кои делат обврски. Иако првичната идеја беше дека поддршката за семејствата ќе го зголеми наталитетот, Норвешка (како и цела Европа) во последната деценија се соочува со пад на стапката на фертилитет. Значи, иако овие мерки го олеснуваат животот на родителите, тие не се доволни сами по себе за да ги мотивираат луѓето да имаат повеќе деца во денешниот економски контекст. Б.С.