Лидер Гибралтара: Brexit — худшее самоповреждение, а новый договор с ЕС стал переломным моментом

W wywiadzie dla "The Telegraph" udzielonym przed wprowadzeniem zmian granicznych dla Gibraltaru Fabian Picardo ostro krytykuje tych, którzy głosowali za opuszczeniem Unii Europejskiej. Staje też w obronie porozumienia, które — według części krytyków — oddaje część suwerenności Gibraltaru Hiszpanii. Picardo uważa, że zapewni ono Gibraltarowi zachowanie brytyjskiej przynależności, chroniąc go przed szkodami gospodarczymi wynikającymi z wyjścia Wielkiej Brytanii z UE. — Brexit był najgorszym aktem samookaleczenia, jaki Wielka Brytania wyrządziła sobie od czasów II wojny światowej — mówi Picardo, dodając, że Londyn powinien ponownie przystąpić do UE. Dodaj w Google — Brexit został sprzedany Brytyjczykom w oparciu o fałszywe obietnice. Wielka Brytania musi poważnie przemyśleć swoje stosunki z Unią Europejską, niezależnie od tego, czy chodzi o powrót do członkostwa, czy o nawiązanie znacznie bliższych relacji — mówi lider Gibraltarskiej Socjalistycznej Partii Pracy. — Ci, którzy z patriotyzmu głosowali za brexitem, ostatecznie zaszkodzili Wielkiej Brytanii i nie wyświadczyli jej żadnej przysługi. Nowe porozumienie Traktat, który wszedł w życie w lipcu, zniósł infrastrukturę graniczną na granicy z Hiszpanią i włączył Gibraltar do strefy swobodnego przepływu osób w UE. Porozumienie sprawiło tym samym, że brytyjskie terytorium zamorskie stało się faktycznie, choć nie formalnie, częścią strefy paszportowej Schengen w UE. Na lotnisku w Gibraltarze wprowadzone zostały kontrole graniczne, przy czym ostateczna decyzja o tym, kto może wjechać na to terytorium, a tym samym do strefy Schengen, należy do hiszpańskich strażników granicznych. Fakt, że Brytyjczycy będą musieli okazywać Hiszpanom swoje paszporty, aby wjechać na terytorium brytyjskie, do którego Madryt od dawna rości sobie prawa i które uważa za kolonię, budzi kontrowersje. Fabian Picardo zaprzecza, jakoby porozumienie naruszało suwerenność Gibraltaru lub stanowiło krok w kierunku przejęcia terytorium przez Hiszpanię. — To porozumienie gwarantuje, że Gibraltar pozostanie brytyjski w przyszłości. Brexit mógłby stworzyć ogromne zagrożenia gospodarcze dla Gibraltaru, które mogłyby odciągnąć go od Wielkiej Brytanii. To porozumienie ratuje nas przed tym wszystkim — mówi. — Aby wjechać do Gibraltaru, wystarczy raz okazać paszport brytyjskiemu funkcjonariuszowi kontroli granicznej. Drugi raz okazuje się paszport funkcjonariuszowi strefy Schengen, aby móc wjechać na obszar Schengen — dodaje. Gibraltar za UE Wyjście Wielkiej Brytanii z UE spowodowało poważne problemy dla Gibraltaru — 95,9 proc. jego mieszkańców w referendum w 2016 r. opowiedziało się za pozostaniem w UE. Picardo wygrał cztery kolejne kadencje od 2011 r. 15 tys. hiszpańskich pracowników, którzy codziennie przekraczają granicę z Gibraltarem, po brexicie musiało zmierzyć się z ograniczeniami dotyczącymi ruchu bezwizowego do 90 dni w ciągu 180 dni. Hiszpańscy pracownicy mają kluczowe znaczenie dla gospodarki Gibraltaru, a on sam stanowi istotne źródło zatrudnienia dla miasta La Linea de la Concepcion położonego w jednym z najbiedniejszych regionów Hiszpanii. Negocjacje mające na celu znalezienie rozwiązania zakończyły się niepowodzeniem przed wejściem brexitu w życie pod koniec 2020 r. i były kontynuowane po tej dacie. Władze po obu stronach granicy przymykały oko na stemplowanie paszportów, aby uniknąć wyczerpania przez ludzi limitu bezwizowych podróży. Wprowadzenie unijnego systemu wjazdu i wyjazdu (EES) położyłoby kres tej prowizorycznej sytuacji. W czerwcu ubiegłego roku zawarto porozumienie kończące wieloletnie spory dotyczące zawiłych kwestii suwerenności i kontroli granicznej. Zostało ono formalnie podpisane w lipcu 2026 r. w Brukseli. Porozumienie między Wielką Brytanią a UE zakłada dostosowanie się tej pierwszej do niektórych przepisów UE oraz zrównanie niektórych stawek podatkowych i akcyzowych z poziomem obowiązującym w UE. Keir Starmer, ówczesny premier Wielkiej Brytanii, zgodził się na dostosowanie przepisów dotyczących zdrowia roślin i zwierząt do standardów UE w ramach zawieszonej obecnie umowy resetowej z Brukselą, która obejmowała również porozumienie w sprawie mobilności młodzieży. "Przekroczenie Rubikonu" Szef ministrów Gibraltaru twierdzi, że nie pozwoliłby sobie na udzielanie jakichkolwiek rad brytyjskiemu premierowi Andy'emu Burnhamowi. Ten wcześniej oświadczył, że chciałby, aby Wielka Brytania ponownie przystąpiła do UE za jego życia. — To dobre dla Gibraltaru. Przywraca nam to, czego potrzebowaliśmy, gdy głosowaliśmy za pozostaniem w Unii Europejskiej, a zatem jest to kontekst zupełnie inny niż sytuacja Wielkiej Brytanii — mówi Picardo. Przyznaje, że likwidacja infrastruktury granicznej na granicy z Hiszpanią stanowiła wyzwanie dla "mentalności oblężonej twierdzy" panującej w Gibraltarze. Mentalność ta ukształtowała się przez wiele lat napięć z Madrytem, w tym przez 16-letni okres trwający do początku lat 80., kiedy to Francisco Franco całkowicie zamknął granicę z Hiszpanią. — Podchodzimy do tego bardzo emocjonalnie, ponieważ zostało to wykorzystane przeciwko nam. Była to blizna na Gibraltarze. Stanowiła linię podziału między Gibraltarem a Hiszpanią i odcięła od siebie wiele rodzin — mówi. — Mam nadzieję, że możemy teraz patrzeć w przyszłość, w której to wszystko należy już definitywnie do przeszłości. I że będziemy mogli uczyć o tym nasze dzieci z książek, zamiast zmuszać je do stania w kolejkach, gdy próbują przedostać się na drugą stronę, by zagrać w piłkę nożną — dodaje. — Pod względem gospodarczym, ludzkim i historycznym jest to przekroczenie Rubikonu w bardzo, bardzo pozytywnym sensie — stwierdza.