Психолог объяснила, как конструктивно реагировать на пассивных коллег и предотвращать конфликты в команде

Een luie, passieve collega is niet alleen frustrerend, zijn of haar gedrag kan ook besmettelijk zijn, vertelt Shana Mertens, universitair docent arbeids- en organisatiepsychologie aan de Open Universiteit. ‘Als je heel gemotiveerde, oplettende en energieke collega’s hebt, zul je hun actieve houding snel overnemen. Andersom geldt dat ook voor cynisme, scepsis en passiviteit.’ Iemand aanspreken op zijn gedrag heeft daarom niet alleen invloed op die ene collega: je kunt er misschien wel het hele team mee aanslingeren. In theorie dan. Maar hoe pak je dat aan in de praktijk? Wisselende werkwijzen Voordat je je écht aan iemand gaat ergeren, is het goed om te beseffen dat een team altijd uit mensen met verschillende persoonlijkheden bestaat, waarschuwt Mertens. ‘Zo heb ik mijn taken zelf graag zo snel mogelijk af. Is de afspraak dat we eind september bepaalde zaken inleveren? Dan heb ik vaak ruim voor die tijd al mijn werk al gedaan.’ Andere mensen zullen misschien pas in de laatste week beginnen, weet Mertens. Wat prima kan: de afspraak is immers eind september. Maar op het moment dat je je niet bewust bent van die verschillende werkwijzen, kan dat tot irritaties leiden. ‘Je bent geneigd om hun werk over te nemen, of je te ergeren aan het feit dat jij je deel al af hebt en die andere nog moet beginnen.’ Omgekeerd kunnen anderen soms weer slecht tegen collega’s die altijd alles ruim op tijd af hebben. ‘Dat kan voor hen weer heel stressvol zijn.’ Als collega moet je daarom beginnen met elkaars persoonlijkheid en werkstijl accepteren. ‘Net als dat je ook te maken hebt met verschillende generaties, geslachten, achtergronden en culturen.’ Zelf de leiding nemen Maar daarmee is nog niet alles opgelost. ‘Samenwerken is gewoon af en toe lastig’, geeft Mertens toe. Daarom is het ook slim om op voorhand af te stemmen wie welke taken op zich neemt, en op welke manier je die taakverdeling gaat aanpakken. Als jij de voortrekker bent in het team, kun je (als dat fijn voelt) zelf die informele leidersrol op je nemen, zegt Mertens. Je kunt ook de formele leidinggevende erbij betrekken, zodat diegene regelmatig checkt waar iedereen staat. ‘Op die manier kun je snel anticiperen als er iets niets goed dreigt te gaan (zeker als alle afspraken op papier staan). En dan kun je elkaar daar wat makkelijker op aanspreken.’ Wanneer schakel je dan toch iemand in? Maar dat aanspreken is voor lang niet iedereen even makkelijk. Hoe pak je dat aan? ‘Probeer het vanuit een menselijk perspectief te doen’, adviseert Mertens. ‘Vraag waar het probleem vandaan komt. Misschien zijn er wel zaken thuis die niet goed gaan waar jij niets vanaf wist.’ Werkt ook dit niet? Dan zul je er toch de baas erbij moeten betrekken, vertelt Mertens. ‘Niemand wil de persoon zijn die te snel naar de leidinggevende stapt. Maar als je na drie, vier keer aangeven geen verbetering ziet, dan zul je toch echt iemand met een formele rol erbij moeten halen.’ Leuk is anders, maar het kan wel een hoop ergernissen voorkomen. Myrte is een medisch bioloog en heeft de hele dag vragen. Over vreemde vogels of dubieuze dilemma’s, over breinbrekers of blije bijen: voor een goed verhaal mag je haar altijd wakker maken. Geraadpleegde expert: Shana Mertens Universitair docent arbeids- en organisatiepsychologie Shana Mertens is universitair docent arbeids- en organisatiepsychologie aan de Open Universiteit.