Исторический договор Цяньюань: как мирный пакт между Сун и Ляо изменил ход китайской истории

Học giả Tưởng Phục Thông từng nhận xét rằng Liên minh Thiền Uyên giữa Tống và Liêu “đã ảnh hưởng đến giới tư tưởng Trung Quốc và toàn bộ lịch sử Trung Quốc”. Liên minh Thiền Uyên (澶渊之盟) là một hiệp ước được ký kết giữa Bắc Tống và nhà Liêu sau nhiều lần chiến tranh giữa hai bên. Mùa thu năm 1004, tức năm Cảnh Đức thứ nhất dưới thời Tống Chân Tông, Tiêu Thái hậu và Liêu Thánh Tông đích thân thống lĩnh đại quân tiến xuống phía nam, tiến sâu vào lãnh thổ nhà Tống. Một số đại thần chủ trương tránh địch, đưa quân và triều đình chạy về phía nam; ngay cả Tống Chân Tông cũng từng muốn bỏ chạy. Nhờ Tể tướng Khấu Chuẩn hết sức khuyên can, nhà vua mới đến Thiền Châu để trực tiếp đốc chiến. Liên minh Thiền Uyên (澶渊之盟) là một hiệp ước được ký kết giữa Bắc Tống và nhà Liêu sau nhiều lần chiến tranh giữa hai bên. Quân Tống cố thủ tại các thành trấn phía sau quân Liêu, đồng thời tại khu vực dưới thành Thiền Châu, quân Tống bắn chết tướng Liêu là Tiêu Đạt Lãm (một số tài liệu ghi là Tiêu Lẫm). Quân Liêu lo sợ rơi vào tình thế bị đánh từ cả trước lẫn sau nên chủ động đề nghị giảng hòa. Tống Chân Tông vốn lo sợ quân Liêu và từ trước đã thiên về chủ trương hòa đàm. Trước đó, ông thông qua hàng tướng từng đầu hàng nhà Liêu là Vương Kế Trung để bí mật liên hệ với phía đối phương, sau đó phái Tào Lợi đến doanh trại quân Liêu đàm phán. Đến tháng 12 năm đó, tức tháng 1 năm 1005, hai bên chính thức ký hòa ước. Theo thỏa thuận, mỗi năm nhà Tống phải cung cấp cho nhà Liêu 100.000 lượng bạc và 200.000 tấm lụa. Vì Thiền Châu khi đó còn được gọi là Thiền Uyên quận, nên trong sử sách, hiệp ước này được gọi là “Liên minh Thiền Uyên”. Sau Liên minh Thiền Uyên, trong hơn 100 năm tiếp theo, giữa Tống và Liêu không còn xảy ra những cuộc chiến tranh quy mô lớn. Hai bên duy trì quan hệ ngoại giao, thường xuyên cử sứ thần qua lại, tổng cộng số lần trao đổi sứ giả lên tới khoảng 380 lần. Mỗi năm nhà Tống phải cung cấp cho nhà Liêu 100.000 lượng bạc và 200.000 tấm lụa. Khi vùng biên giới nhà Liêu xảy ra nạn đói, nhà Tống cũng từng cử người đến khu vực biên giới để cứu tế. Khi tin Tống Chân Tông qua đời truyền tới, Liêu Thánh Tông đã “tập hợp các đại thần người Hán và người Khiết Đan để cử hành tang lễ; từ hậu phi trở xuống đều rơi lệ”. Tác động tích cực của Liên minh Thiền Uyên Thứ nhất, hiệp ước chấm dứt hơn 40 năm chiến tranh giữa Tống và Liêu. Sau đó, khu vực biên giới hai nước duy trì trạng thái hòa bình tương đối lâu dài. Sử liệu mô tả thời kỳ này bằng hình ảnh “người dân sinh sôi, gia súc đầy đồng, những người tóc bạc không còn biết đến binh đao”. Thứ hai, nhà Tống tiết kiệm được khoản chi phí chiến tranh khổng lồ. Khoản cống vật 300.000 mỗi năm được cho là chưa bằng một phần trăm chi phí quân sự, vốn có thể lên tới hàng chục triệu. Việc đình chiến cũng giúp nhà Tống tránh phải duy trì lực lượng lớn ở biên giới trong thời gian dài, qua đó giảm gánh nặng lao dịch và thuế khóa. Theo cách nhìn này, nhà Tống đã dùng một cái giá tương đối nhỏ để đổi lấy hiệu quả mà chiến tranh khó đạt được; hơn nữa, số tiền bạc và lụa này còn có thể được bù đắp một phần thông qua hoạt động thương mại với bên ngoài. Thứ ba, Liên minh Thiền Uyên thúc đẩy giao lưu kinh tế và văn hóa giữa Tống và Liêu, tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế, văn hóa và quá trình giao lưu, hòa nhập giữa các dân tộc. Hiệp ước chấm dứt hơn 40 năm chiến tranh giữa Tống và Liêu Tác động tiêu cực của Liên minh Thiền Uyên Vương An Thạch và Phú Bật cho rằng sau Liên minh Thiền Uyên, trong ba triều đại Tống Chân Tông, Tống Nhân Tông và Tống Anh Tông, triều đình đã dần “quên việc chiến tranh, bỏ bê quân bị”. Quân cấm vệ ở Hà Bắc và quân đội đóng tại kinh sư đều suy giảm năng lực chiến đấu, trong khi chỉ còn quân đội ở Thiểm Tây được xem là có thể sử dụng hiệu quả. Một số võ tướng như Mã Tri Tiết, Tào Vĩ, Vương Đức Dụng bị gạt ra bên lề, còn các quan văn ngày càng nắm quyền chi phối quân sự. Những người như Vương Khâm Nhược và Trần Nghiêu Tẩu được sủng ái, tình trạng này về sau góp phần dẫn đến việc nhà Tống phải tăng thêm khoản tuế tệ trong thời kỳ Khánh Lịch. Đánh giá về Liên minh Thiền Uyên Liên minh Thiền Uyên là kết quả của việc Tống Chân Tông chấp nhận lời cầu hòa trong một thời điểm mà tình hình quân sự thực tế tương đối có lợi cho nhà Tống. Đối với nhà Tống, một mặt, phần lớn mười sáu châu Yên Vân vẫn chưa thể thu hồi; mặt khác, triều đình phải cung cấp bạc và lụa cho nhà Liêu để đổi lấy việc đối phương không tiếp tục tiến xuống phía nam. Về sau, nhà Liêu còn nhiều lần đưa ra các yêu sách. Việc dùng tiền bạc để đổi lấy hòa bình cũng khiến Bắc Tống dần mất đi tâm lý cảnh giác và không còn chuẩn bị đầy đủ cho chiến tranh. Sau Liên minh Thiền Uyên, Tống và Liêu về cơ bản duy trì hòa bình trong hơn một thế kỷ. Đối với nhà Liêu, đây lại là một thắng lợi đáng kể trong hoàn cảnh quân sự không hoàn toàn thuận lợi, bởi họ có được từ bàn đàm phán những lợi ích mà chưa chắc có thể giành được trên chiến trường. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là sau Liên minh Thiền Uyên, Tống và Liêu về cơ bản duy trì hòa bình trong hơn một thế kỷ. Điều này có ý nghĩa rất lớn đối với quan hệ thương mại, giao lưu dân gian và sự hòa nhập giữa các dân tộc. Nó cũng tạo điều kiện thuận lợi cho sự trao đổi kinh tế và văn hóa giữa khu vực Trung Nguyên với vùng biên giới phía bắc. Học giả Tưởng Phục Thông từng nhận xét rằng Liên minh Thiền Uyên giữa Tống và Liêu “đã ảnh hưởng đến giới tư tưởng Trung Quốc và toàn bộ lịch sử Trung Quốc”. Sử gia Hoàng Nhân Vũ cũng cho rằng: “Vì vậy, Liên minh Thiền Uyên là sản phẩm của địa chính trị, cho thấy hai thể chế có tính cạnh tranh này từng duy trì được sự cân bằng về sức mạnh trong một khu vực và một thời điểm nhất định.” Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, điểm xuyên suốt của ba sản phẩm, giải pháp chuyển đổi số vừa được ra mắt là lấy người dân làm trung tâm phục vụ và thụ hưởng. Để người dân tương tác với lực lượng công an thuận tiện hơn… Ở Cà Mau, cá thòi lòi không chỉ là sản vật của rừng ngập mặn, mà còn là hương vị gắn với ký ức miền quê sông nước. Giữa những bãi bùn sau con nước ròng, loài cá có đôi mắt lồi, vây như chân nhỏ, thoăn thoắt “đi” trên mặt bùn đã trở thành hình ảnh đặc trưng của miền đất mũi. Trái ngược với cảnh thông thoáng trên cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, khu vực phà Cát Lái phía bờ Đồng Nai xảy ra ùn tắc kéo dài hơn 2 km trong chiều 2/9. Trở lại Việt Nam thi đấu cho Thanh Hóa FC ở mùa giải mới 2026/2027, Odiljon Abdurakhmanov (thường được gọi là Odil) chia sẻ tình yêu đặc biệt dành cho đất nước, con người Việt Nam và những cảm xúc của anh về ngày Quốc khánh 2/9. Với cầu thủ người Kyrgyzstan, Việt Nam không chỉ là nơi anh chơi bóng, mà đã mang đến cảm giác gần gũi như quê hương. Chiều cuối cùng của kỳ nghỉ lễ Quốc Khánh 2/9, dòng người từ nhiều tỉnh thành ùn ùn trở lại Thủ đô khiến lưu lượng phương tiện tại các cửa ngõ Hà Nội gia tăng đột biến. Nhiều tuyến đường ghi nhận tình trạng ùn tắc cục bộ, phương tiện di chuyển khó khăn. Giữa lúc quân đội Mỹ tái khởi động các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đưa ra những lời đe dọa gay gắt, cảnh báo Tehran về một "đòn tấn công lớn chưa từng thấy" nếu dám đáp trả. Mấy ngày qua, hình ảnh ca sĩ Phương Mỹ Chi diện một chiếc váy với điểm nhấn ở phần chân váy có họa tiết lấy cảm hứng từ khăn Piêu của dân tộc Thái, đã thu hút sự chú ý. Tuy nhiên, thiết kế này cũng vấp phải nhiều ý kiến trái chiều, trong đó, nam ca sĩ La Hoàng Quý cùng một số khán giả bày tỏ sự bất bình. Từ việc lập nhiều pháp nhân trong và ngoài nước để mua đi bán lại, nâng khống giá thiết bị y tế và thuốc trước khi nhập khẩu về Việt Nam, vụ án tại Công ty Việt Mỹ được mở rộng điều tra, dẫn đến việc Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn về tội Nhận hối lộ. Sáng ngày 2/9 tại công viên Apec TP Đà Nẵng, thông qua công nghệ thực tế ảo (VR) người tham dự đã hoà cùng dòng người ngước nhìn lên lễ đài lắng nghe Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập tại quảng trường Ba Đình lịch sử. Chiều cuối cùng của kỳ nghỉ lễ Quốc Khánh 2/9, dòng người từ nhiều tỉnh thành ùn ùn trở lại Thủ đô khiến lưu lượng phương tiện tại các cửa ngõ Hà Nội gia tăng đột biến. Nhiều tuyến đường ghi nhận tình trạng ùn tắc cục bộ, phương tiện di chuyển khó khăn. Khi nội dung số ngày càng trở thành một ngành kinh tế, cộng đồng nhà sáng tạo không chỉ cần được quản lý bằng những quy định về trách nhiệm mà còn cần một hành lang pháp lý đủ rõ để đầu tư, kinh doanh và biến ý tưởng thành giá trị. Nghị quyết 80-NQ/TW và kỳ vọng về Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang mở ra một hướng tiếp cận mới cho kinh tế sáng tạo. Một chậu lộc vừng đẹp có thể trở thành điểm nhấn cho ban công, nhưng gia đình cũng nên tính đến khoảng trống xung quanh để cây không ảnh hưởng đến sinh hoạt. Người đàn ông ở Gia Lai nhặt được một khẩu súng trong khu vực rừng Hầm Hô (Gia Lai) nhưng không giao nộp mà đem cất giấu, nhiều lần sử dụng để săn bắn chim, thú. Khẩu súng sau đó được xác định thuộc danh mục vũ khí quân dụng. Salmonella là một nhóm vi khuẩn có khả năng gây ngộ độc thực phẩm và các bệnh lý đường tiêu hóa. Salmonella có thể xuất hiện trong nhiều thực phẩm ít ai ngờ tới. Ông Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, bị Cục Cảnh sát kinh tế khởi tố, bắt tạm giam và khám xét để điều tra cáo buộc nhận hối lộ trong vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ. Dịp Tết Độc lập 2/9, xã Than Uyên (tỉnh Lai Châu) không chỉ náo nức cờ hoa, điệu xòe mà còn trở thành tâm điểm chú ý với chuỗi sự kiện thương mại điện tử “Nâng tầm đặc sản Lai Châu”. Với việc đưa nông sản, đặc sản lên nền tảng số thông qua các phiên livestream, đã có hàng trăm, thậm chí cả nghìn đơn hàng được chốt. Nợ phải trả của Bất động sản Phát Đạt tăng hơn 3,5 lần lên 39.303 tỷ đồng, trong khi doanh nghiệp tiếp tục thua lỗ và khả năng thanh toán có dấu hiệu suy giảm. HoREA vừa góp ý dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi, đề nghị hoàn thiện khung pháp lý đối với bất động sản du lịch, lưu trú trong bối cảnh gần 150.000 sản phẩm đang tồn tại nhiều vướng mắc về đất đai, giao dịch và khai thác. VKSND khu vực 6 và Cơ quan CSĐT Công an TP.Quảng Ninh đã thống nhất phân loại vụ việc tài xế taxi bị nhóm khách hành hung trước quán Lin Lounge 79. Vụ việc có dấu hiệu của tội “Gây rối trật tự công cộng”. Hiện cơ quan điều tra đã tạm giữ hình sự 4 đối tượng liên quan. Sau khi rời Thể Công Viettel, tiền vệ Đặng Văn Trâm đã đạt thoả thuận gia nhập CLB Công an TP.HCM. Anh đã có tên trong danh sách đăng ký của đội chủ sân Thống Nhất. Dịp trực cao điểm kỷ niệm 81 năm Quốc khánh (2/9/1945 - 2/9/2026), Lữ đoàn 167, Vùng 2 Hải quân vừa tiến hành kiểm tra công tác sẵn sàng chiến đấu đồng thời tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, chăm lo đời sống cán bộ, chiến sĩ. 5 Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi được Chủ tịch UBND tỉnh giao quyền thực hiện xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử phạt vi phạm hành chính theo quy định, trong các lĩnh vực được phân công phụ trách.