В Хошимине завершена ликвидация 11 государственных СМИ в рамках реформы под руководством Тонь Лыма

Từ ngày 31/8, quá trình giải thể và sáp nhập của 11 cơ quan báo chí TP. HCM đã chính thức hoàn tất, đánh dấu sự cáo chung của các cơ quan truyền thông của thành phố đã tồn tại suốt nhiều thập kỷ qua. Cuộc cải tổ này, vốn bắt đầu từ cuối tháng Sáu theo cách “vừa chạy, vừa xếp hàng”, đang song hành cùng bước chuyển dịch quyền lực tuyên truyền về Ban Tuyên Giáo, mở ra một chương mới trong chiếc lược “công tác tư tưởng” của chính quyền đảng Cộng sản. Báo chí ở Việt Nam, với danh xưng “báo chí cách mạng”, được chính quyền từ lâu sử dụng như “ngọn cờ đầu” trong việc định hướng dư luận xã hội, đóng vai trò là “chiến sĩ xung kích” trên “mặt trận tư tưởng - văn hóa”. Nhưng dưới thời kỳ lãnh đạo của ông Tô Lâm, người có xuất thân từ ngành an ninh, nay kiêm chức tổng bí thư và chủ tịch nước, sứ mệnh của “báo chí cách mạng” đã có bước dịch chuyển lớn, và không gian hoạt động cũng trở nên bó hẹp hơn. Tính từ mốc tháng 8/2024 đến nay, sau khi triệt hạ các đối thủ “nặng ký” để nắm được vị thế người đứng đầu trong Đảng, cựu Bộ trưởng Công an Tô Lâm đã chủ trương đi đầu thực hiện hàng loạt những cuộc cải cách mang tính bước ngoặt. Nếu xét riêng ở câu chuyện dân vận, ông Tô Lâm đã làm “rất mạnh tay” khi cho khai tử nhiều cơ quan báo chí nhà nước, mà gần đây nhất là sự kiện hàng chục tờ báo ở TP.HCM như Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Sài Gòn Giải Phóng, v.v. phải chịu chung số phận này, để trong tương lai dành chỗ cho một “tập đoàn báo chí” chỉ tập trung vào chức năng tuyên truyền chính sách. Trong bối cảnh không mấy sáng sủa ấy của nền báo chí, vai trò thông tin lại quay trục trọng tâm về Ban Tuyên Giáo. Vai trò này được định vị rõ trong Nghị quyết số 25-NQ/TW về “Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới” của Bộ Chính trị ký bút vào ngày 22/8. Ban Tuyên Giáo sẽ là cơ quan là “đi đầu”, làm “đầu mối trung tâm” trong việc “dẫn dắt nhận thức xã hội” và “tạo niềm tin nơi nhân dân” qua cơ chế vận hành mạng lưới tham gia “công tác tư tưởng” trải rộng khắp các cơ quan, tổ chức công quyền. Theo đó, tại mỗi xã, phường, đặc khu đều sẽ có một cán bộ tuyên giáo cấp cao của Đảng Cộng Sản phụ trách, chỉ đạo lực lượng những người làm “làm công tác tư tưởng”. Theo định hướng, lực lượng cán bộ tuyên giáo cấp cao sẽ lên tới 4.000 - 6.000 người. Ở cấp nhận sự chỉ đạo là những người làm nhiệm vụ tuyên truyền thông tin, thuộc thành phần của Ban Chỉ đạo, Ban Công tác 35 (BCĐ 35). BCĐ 35 là tổ chức của Đảng Cộng Sản Việt Nam do ông Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí, làm trưởng ban, và cơ quan thường trực nằm ngay trong Ban Tuyên giáo Trung ương. Đội quân tuyên truyền này được tổ chức rất bài bản, từ cấp trung ương đến cấp cơ sở. Trên thực tế, mọi cơ quan công quyền đều phải thành lập một phòng, ban trực thuộc BCĐ 35, ngay cả trong môi trường giáo dục. Tuy vậy, cho đến nay, chính quyền chưa bao giờ công bố số liệu cụ thể về những người trong lực lượng BCĐ 35. Thay vào đó, các con số thường nằm rải rác trong báo cáo giữa các địa phương. Đơn cử riêng một huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn, BCĐ 35 có 25 thành viên, 40 cộng tác viên, 70 nhóm cơ sở với 1.019 cộng tác viên, và 79 nhóm kín trên Facebook với 1.325 thành viên. Bên cạnh các lực lượng thường trực, BCĐ 35 còn có thêm đầu mối những người cộng tác từ khắp nơi mà theo cách gọi của họ là “Cộng tác viên 35”. Các cộng tác viên này quy tụ tại nhiều hội nhóm trao đổi kín trên nền tảng Facebook, Zalo và đáng chú ý nhất là ứng dụng Mocha 35, một phiên bản con của ứng dụng nhắn tin Mocha do Viettel Media thuộc Bộ Quốc Phòng phát triển. Theo một bản ghi sớm nhất tìm thấy trên Apptopia, một công ty tư nhân có trụ sở tại Mỹ, cho thấy Mocha 35 có từ 20/12/2019. Ứng dụng này hiện có mặt cả trên nền tảng iOS, Android. Riêng kênh tải ứng dụng Google Play thuộc nền tảng Android, ứng dụng này đã có hơn 100.000 lượt tải xuống. Một nguồn khác ghi nhận dữ liệu tổng lượt tải về ứng dụng này là 320.000 lượt. Cho đến nay, Viettel vẫn luôn cập nhật, nâng cấp ứng dụng này. Lần cập nhật gần nhất được ghi nhận là vào tháng 6/2026. Bên cạnh đội ngũ tuyên truyền thông tin của chính quyền, mạng lưới này còn mở rộng sang những người nổi tiếng, có uy tín trong xã hội với chủ trương sẽ kết nối thêm khoảng 15.000-20.000 người để “làm công tác tư tưởng”. Trong thực tế, trước khi mục tiêu này được đưa vào Nghị quyết 25, suốt thời gian qua, Bộ Công An đã không ngừng nỗ lực quy tụ những người này vào trong các tổ chức cơ quan này tạo lập như Liên minh KOL Việt Nam hay “Câu lạc bộ Niềm tin số”.