В Кандыре за семь лет уничтожено 3,5 тысячи футбольных полей: анализ урбанизации

Kandıra ’nın yıllardır koruduğu tarım ve doğal alan dengesi, son yıllarda artan yapılaşma baskısıyla değişmeye başladı. Kocaeli Üniversitesi ’nden Erhan Yıldırım ve Özer Akyürek tarafından hazırlanan “Analysis of Spatial and Temporal Changes in Land Cover and Land Use: The Case Study of Kocaeli-Kandıra” başlıklı araştırma, ilçedeki dönüşümü uydu görüntüleriyle analiz etti. Google Earth Engine, Sentinel-2 uydu görüntüleri ve Landsat tabanlı zaman serisi analizlerinin kullanıldığı çalışmada, Kandıra’daki arazi kullanım değişimi 2017-2024 yılları arasında incelendi. Araştırmanın sonucunda, ilçedeki tarım alanlarının önemli bir bölümünün farklı kullanımlara dönüştüğü tespit edildi. 3 BİN 500 FUTBOL SAHASINA YAKIN ALAN KAYBOLDU Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, 7 yıllık süreçte 2 bin 503 hektar tarım alanının yapay yüzeye dönüşmesi oldu. Bu alan yaklaşık 25 milyon metrekareye karşılık geliyor. Bilimsel çalışmada, dönüşen alanların Kandıra’daki toplam tarım alanlarının yaklaşık yüzde 2,6’sını oluşturduğu belirtildi. Tarım alanlarındaki kaybın tamamının aynı özellikteki topraklarda gerçekleşmediği de ortaya çıktı. Dönüşen alanların yüzde 50,7’sini marjinal tarım alanları, yüzde 25’ini orta kaliteli tarım arazileri oluştururken, mutlak tarım alanlarının payı yüzde 9,7 olarak belirlendi. YAPILAŞMIŞ ALANLAR 7 YILDA İKİYE KATLANDI Araştırmada Kandıra’daki yapay alanların hızlı büyüdüğü görüldü. 2017 yılında 2 bin 65 hektar olan yapay alan miktarı, 2024 yılında 4 bin 179 hektara çıktı. Böylece yapılaşmış alanlarda 7 yılda 2 bin 114 hektarlık artış yaşandı. Bu artışın oranı ise yüzde 102,3 olarak hesaplandı. Araştırmacılar, özellikle Kandıra Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölgesi ve Kandıra- İzmit ulaşım hattı çevresinde yapılaşma baskısının daha belirgin olduğunu ifade etti. YENİ YAPILAR KÖYLERİN ÇEVRESİNDEN YAYILIYOR Çalışmada yapılaşmanın rastgele dağılmadığı da belirlendi. Uydu analizlerine göre tarım alanından yapay alana dönüşen bölgelerin mevcut kırsal yerleşim merkezlerine ortalama uzaklığı 727 metre, ortanca uzaklığı ise 605 metre olarak hesaplandı. Bu sonuç, yeni yapılaşmaların mevcut köylerin çevresinden genişleyen bir model izlediğini ortaya koydu. Araştırmada bu yayılım modeli “Edge Expansion” olarak tanımlandı. Yani yapılaşma tamamen kopuk bölgelerde değil, mevcut yerleşimlerin sınırlarından dışarı doğru büyüyor. AMA TARIM ALANLARININ İÇİNE DAĞILAN YAPILAŞMALAR DA VAR Çalışmanın dikkat çektiği bir başka nokta ise plansız yayılım. Analizde: 1.299 hektarlık alanın mevcut yerleşimlere bitişik büyüme modeliyle, 1.098 hektarlık alanın ise kopuk ve parçalı “sıçrayarak büyüme” modeliyle dönüştüğü belirlendi. Özellikle sıçrayarak gelişen yapılaşmanın binlerce küçük parçaya ayrıldığı ve kırsal dokuyu bozduğu vurgulandı. ORMAN ALANLARI DA AZALDI Araştırmada orman alanlarındaki değişim de incelendi. 2017 yılında 26 bin 577 hektar olan orman alanlarının 2024 yılında 25 bin 607 hektara düştüğü, yaklaşık 970 hektarlık azalma yaşandığı tespit edildi. UZMANLARDAN PLANLAMA UYARISI Çalışmanın sonuç bölümünde, sadece mutlak tarım alanlarının değil, gelecekte üretim potansiyeli taşıyan diğer tarım sınıflarının da korunması gerektiği belirtildi. Araştırmacılar, kontrolsüz yerleşim genişlemesine karşı yeşil kuşak uygulamaları ve uydu tabanlı erken uyarı sistemlerinin kullanılmasını önerdi. Kandıra’da artan ulaşım imkanları, sanayi yatırımları ve konut talebi bölgeyi daha cazip hale getirirken, bilimsel veriler ilçenin geleceğinde tarım, doğa ve yapılaşma arasındaki dengenin kritik bir noktaya geldiğini ortaya koyuyor.