В Стамбуле расцветает теневая экономика утилизации материалов при сносе зданий

İstanbul'da hızlanan kentsel dönüşüm, kimsenin fazla dikkat etmediği yeni bir ekonomi yarattı. Yıkılan eski apartmanlardan çıkan kombiden kalorifer peteğine, musluktan bakır kabloya kadar birçok malzeme paraya dönüşüyor. Asıl büyük kalem ise tonlarca demir. Güncel hurda fiyatlarıyla eski bir apartmanın enkazından milyonlarca liralık geri dönüştürülebilir metal çıkması mümkün. Taşkın Su Dünya'yı haber kaynağınız olarak eklemek için tıklayın! İstanbul'da kentsel dönüşüm kapsamında eski binalar birbiri ardına yıkılırken, dönüşümün arka planında hızla büyüyen bir hurda ekonomisi de bulunuyor. Yıkılacak apartmanlarda kombiler, kalorifer petekleri, termosifonlar, mutfak evyeleri, musluk ve bataryalar, elektrik kabloları, metal kapılar, korkuluklar, alüminyum doğramalar ve çeşitli tesisat malzemeleri ekonomik değer taşıyor. Bunlara binanın betonarme yapısından ayrıştırılan demir de eklendiğinde ortaya çıkan hurdanın değeri ciddi rakamlara ulaşabiliyor. Yıkmadan önce ayrıştırılması mevzuatta var Aslında eski binadaki malzemelerin sökülüp ayrıştırılması yalnızca hurdacıların geliştirdiği ticari bir yöntem değil.  Bu haber dunya.com'dan izinsiz olarak iktibas edilmiştir. Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik, yıkım sırasında geri kazanılabilir malzemelerin kaynağında ayrılmasını ve öncelikle yeniden kullanımının, bunun mümkün olmadığı durumda geri kazanımının sağlanmasını öngörüyor. Yönetmeliğin “seçici yıkım” başlıklı 15'inci maddesi daha da ayrıntılı. Yıkımdan önce kapı ve pencerelerden lavabo ve küvet gibi sıhhi tesisat malzemelerine, metal ve ahşaptan cama ve doğal taş kaplamalara kadar çok sayıda malzemenin ayrılması gerekiyor. Yeniden kullanılabilecek malzemelerin ayrılması ve geri kazanılabilecek atıkların birbirine karıştırılmaması öngörülüyor. "Bina yıkım hurda geliri müteahhide aittir" “Yıkılan binanın hurdası otomatik olarak müteahhidindir” şeklinde genel bir hüküm kurmak doğru olmaz. Maliklerle müteahhit arasında imzalanan sözleşme belirleyici olabilir. Sözleşmede “bina yıkım hurda geliri müteahhide aittir” veya aynı sonucu doğuran bir düzenleme varsa, tarafların hurdanın ekonomik değerini nasıl paylaştıracağı buna göre belirlenebilir. Müteahhit yıkım firmasına para ödemek yerine veya ödeyeceği bedeli azaltmak amacıyla binadan çıkacak ekonomik değeri bulunan malzemeleri yıkım firmasına bırakabiliyor. Yıkım firması da söktüğü ve ayrıştırdığı malzemeleri hurda piyasasında değerlendiriyor. Bakır servet değerinde İstanbul hurda fiyat listesinde soyma bakır 678,30 TL/kg seviyesinde. Başka bir listede ise 684,95 TL/kg görülüyor. DKP demir 17 TL, ekstra demir 16 TL ve karışık demir 14 TL/kg seviyesinde. Alüminyumda türüne göre çok daha yüksek rakamlar görülebiliyor. Musluk ve bataryalarda kullanılan pirinç de önemli. Başka bir güncel fiyat listesinde musluk hurdası yaklaşık 306 TL/kg, batarya-vana-su saati hurdası yaklaşık 306 TL/kg seviyesinde. 20 daireli, 5 katlı ve 1500-2000 metrekare büyüklüğündeki eski bir apartmanda yalnızca taşıyıcı sistemde 27-68 ton brüt inşaat demiri bulunabiliyor. Ancak söküm sırasında bunun tamamı geri kazanılamayabilir. Petek, metal kapı ve korkuluklar da tonajı artırıyor. Bakır kablo ve tesisat, pirinç musluk ve bataryalar ile alüminyum doğramalar ise ağırlıkları düşük olmasına rağmen yüksek hurda değerleriyle öne çıkıyor.  Bu haber dunya.com'dan izinsiz olarak iktibas edilmiştir. Çalışan kombi ikinci ele, eskisi hurdaya Yıkılacak binalardaki kombi ve kalorifer petekleri de para ediyor. Çalışır durumdaki kombiler dikkatlice sökülerek ikinci el piyasasında satılabiliyor. Eski ve çalışmayan kombiler ise bakır, pirinç, alüminyum ve çelik parçalarına ayrılarak hurdaya gidiyor. Sağlam kalorifer petekleri ikinci el değerlendirilirken, paslı veya hasarlı olanlar kilogram üzerinden demir-çelik hurdası olarak satılıyor.  Bu haber dunya.com'dan izinsiz olarak iktibas edilmiştir.