Подземные бункеры бывшей электростанции в Зволле открыты для посетителей

Nieuws Kelders van de Koelwaterhal in Zwolle gaan open, bijna 16 meter onder de grond Bij de voormalige IJsselcentrale in Zwolle ligt bijna 16 meter onder de grond een enorm keldercomplex dat vroeger essentieel was voor de elektriciteitscentrale. Een jaar lang werkte de nieuwe eigenaar aan het toegankelijk maken van de kelders. Morgen openen de ruimtes voor bezoekers. Centrale Harculo in Zwolle, in de volksmond de IJsselcentrale, wekte ruim zestig jaar energie op. Inmiddels is daar weinig meer van te zien: slechts zeven procent van wat ooit op het terrein stond, is nog over. Een van de overgebleven gebouwen is de Koelwaterhal. Kunstenaar Ronald A. Westerhuis kocht het industriële pand en de omliggende grond in 2021 van een energieleverancier. "Mijn plan was om hier een atelier te creëren voor mijn roestvrijstalen sculpturen, maar toen ik zag hoe mooi dit pand is, besloot ik er meer mee te doen." Dichtlassen, wegpompen en leeggraven De Koelwaterhal beslaat een oppervlak van 1500 vierkante meter. Westerhuis wilde niet alleen de bovengrondse ruimte benutten, maar ook de zestien kelders onder het enorme pand toegankelijk maken. Van die kelders zijn er inmiddels zes in gebruik. "We hebben er een klein jaar aan gewerkt", vertelt hij. Als voormalig onderwaterlasser wist Westerhuis direct hoe hij ondergrondse ruimtes wilde aanpakken. "We hebben de buizen waardoor het water vanuit de IJssel de Koelwaterhal binnenkwam, dichtgelast. Daarna konden we het water wegpompen. Vervolgens hebben we de kelders leeggegraven en een dikke laag slib en zand verwijderd. In totaal zijn zo’n 1500 zakken uit het pand afgevoerd." Rondleiding Eenmaal leeg, kwam de tweede stap: de kelders toegankelijk maken. Westerhuis liet deuren uitzagen en doorgangen in de vloeren maken. Dat was geen eenvoudige klus, zegt hij. "De betonnen muren zijn 40 centimeter dik en de betonnen vloeren maar liefst één meter. We pakken de kelders stapsgewijs aan en gaan zo door het hele gebouw heen.” Vrijwilliger John Boer heeft zich de afgelopen tijd uitgebreid verdiept in de geschiedenis van de centrale. Aankomend weekend geeft hij voor de derde keer rondleidingen door de kelders. "Je merkt hier meteen dat je onder de grond bent: de temperatuur, de geur en de galm zijn heel kenmerkend", zegt hij, terwijl hij naar de muren wijst. "Hier zijn de natuurlijke structuren nog zichtbaar die tevoorschijn kwamen nadat de kelders waren leeggepompt. Het water stond hier tot zes meter hoog." Een jaar lang werkten ze aan het toegankelijk maken van de kelders, die nu open zijn voor publiek: Mausoleum Naast ruimte voor het atelier, kunstexposities en lezingen heeft Westerhuis onder de Koelwaterhal een opvallende bestemming gecreëerd: een mausoleum. "Ik ben op het water geboren en heb altijd aan het water gewoond. Nu heb ik dit gebouw dat ook gerelateerd is aan water, daarom leek het me mooi om hier mijn laatste rustplaats te creëren." Voor de toekomst heeft de kunstenaar nog volop plannen met de Koelwaterhal. Hij wil het gebouw minder afhankelijk maken van externe energievoorzieningen en uiteindelijk zoveel mogelijk op duurzame energie laten draaien. Ook onder de grond wordt verder gewerkt: komende zomer wil hij opnieuw een aantal kelders toegankelijk maken.