Найдена причина исчезновения могилы известного турецкого историка Реşат Экрем Коçu

"İstanbul Ansiklopedisi", "Tarihimizden Garip Vakalar", "Osmanlı Padişahları" gibi eserleriyle tanınan ünlü tarihçi ve yazar Reşat Ekrem Koçu'nun mezarı kayıp, dostları ve öğrencilerinin hakkında yazdıklarında ise bu gizemden hiç bahsedilmediği görüldü. 1975 yılında ölen Koçu'nun, dönemin gazete ve kitaplarında Sahrayıcedit Mezarlığı'na defnedildiği söylenmesine rağmen güncel herhangi bir kaydın bulunmayışı, mezarın akıbetine dair merak uyandırdı. Libre Kültür yazarı Cihan Şimşek, okuduğu Erol Üyepazarcı'ya ait anı kitabından yola çıkarak farkına vardığı meselenin peşine düştü. Mezarlık yetkilileriyle gerçekleştirdiği görüşmeyi aktaran Şimşek, mezar taşlarının fotoğraflandırılarak dijitale aktarıldığını ve kayıtlı isimlerin mezarlık arşivine eklendiğini öğrendi. Mezar taşı bu yıllara kadar ulaştıysa fotoğraftan tespit etmenin de mümkün olduğunu düşünerek umut etti. BU HABERİ, T24 ABONELERİNİN DE SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ. T24'E ABONE OL, BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE! Zaten abone misiniz? Üye girişi yapın Şimşek, görüşmeden şunları aktardı: "Koçu ailesinin babası Ekrem Reşad Bey 1933’te vefat ettiğinde henüz soyadı kanunu çıkmamıştı. Dolayısıyla ona dair kayıtlar soyadı taramasıyla çıkmıyor. Nitekim Koçu’nun annesi ve kız kardeşlerinin kayıtları da yok müdürlüğün matbu arşivinde. Koçu soyadını arşivde arattık. Koçu, Koçü, Koçi… Olur ya, memurun azizliğidir, başka bir mezarlığa mı kaydedildi acaba diye İstanbul geneli için arattık, yine hiçbir Koçu’ya tesadüf edemedik. Nihayet müdürlük yetkilisi şunları söyledi: "'Definden sonra mezar taşı yaptırılmayan yahut zamanla taşı kaybolmuş mezarlar, beş sene içerisinde yaptırılmazsa mevcut mezarın üzerine yeni bir defin yapılabilir.'" Şimşek, ünlü tarihçinin mezarının âkıbeti üzerine yaptığı araştırmayı anlattı: "İster istemez ihtimalleri değerlendiriyoruz: Manevi oğlu Mehmed, Reşad Ekrem’in vefatından sonra mezara bir baş taşı yaptırmadı, öteki mezarların baş taşları eskiydi ve zamanla tanınmaz hale mi geldiler? Yahut Sahrayıcedit mezarlığı çevresinde, tıpkı Eyüp mezarlığında yapılan ve Ziya Osman Saba’nın mezarının kaybolmasına sebep olan yol çalışması gibi bir çalışma yapıldı ve Reşad Ekrem’le birlikte Koçu ailesi mezarlığı kayıp mı oldu? Bununla alakalı İBB Atatürk Kitaplığı arşivindeki haritalardan bir ipucu bulmaya çalışsak da sonuç alamadık. Bir başka ihtimal, Erol Üyepazarcı gibi -sıhhatleri daim olsun- henüz hayatta bulunan isimlerin, Koçu’nun çevresinde olmuş, İstanbul Ansiklopedisi’nin neşrinde Koçu’yla teşrik-i mesaisi bulunmuş, onun öğrencisi olmakla yaşamları boyu iftihar etmiş olmalarına ve Koçu’nun cenazesinde bulunmalarına rağmen, vefatından sonra mezarını ziyaret etmemiş olmaları mı? Dolayısıyla ya aile mezarlığının/Reşad Ekrem Koçu’nun bir mezar taşı yoktu, merhumun manevi oğlu Mehmed de cenazeden sonra arşivi haraç mezat satmaktan bir mezar taşı yaptırmaya fırsat bulamadı ve birkaç yıl sonra aynı mezarlığa yeni definler oldu. Yahut Reşad Ekrem’e mezar taşı yaptırıldı da kimse ziyarete gitmediği için zamanla atıl ve bakımsız kalarak harap oldu, mezar taşı çalındı, kırıldı, parçalandı ve mezarın üzerine yeni cenazeler defnedildi. Reşad Ekrem’in mezarının ne zaman ve nasıl kaybolduğunu bilmiyoruz. İşin ilginç tarafı, Erol Bey de Koçu’nun kaybolan mezarı hakkında hiçbir şey söylemiyor. Erol Bey’in geçmiş yazı ve ropörtajlarında da buna dair bir bahis bulamadım. İstanbul’un hemen her şeyini; camilerini, semtlerini, konaklarını, yalılarını, hamamlarını, kahvehanelerini, serserilerini, muharrirlerini, meşhurlarını, güzellerini kaybolup gitmesin diye kayıt altına alan, ömrünü “yazıyla, “kayıtla” geçiren Reşad Ekrem’in mezarı ne yazık ki kayıp ve bulunamıyor. Ne gariptir ki öğrencileri ve dostları onunla ilgili hemen her şeyi anlattıkları halde mezarından söz etmiyorlar."