Критика премьера Анди Бёрнхема: его экономическая программа сравнима с бесполезной гомеопатией

Dominic Lawson to brytyjski dziennikarz i felietonista "The Telegraph". Jest synem Nigela Lawsona, jednego z najbardziej wpływowych polityków z ekipy Margaret Thatcher. — To tylko kropla w morzu potrzeb — powiedział prezes Stowarzyszenia Country Land and Business Association, Gavin Lane, reagując na pakiet pomocy Andy'ego Burnhama dla rolników. Im dłużej odkłada się bolesne decyzje, tym wyższy będzie rachunek — koszt, który poniosą Brytyjczycy. A stan brytyjskiego narodu wymaga rygorystycznego i bolesnego leczenia. Król i jego czwarty premier wydawali się czuć bardzo swobodnie w swoim towarzystwie podczas otwarcia wystawy Tkaniny z Bayeux w British Museum. Nie jest to aż tak zaskakujące, biorąc pod uwagę to, czego dowiedzieliśmy się z korespondencji między ówczesnym księciem Walii a różnymi ministrami rządu, ujawnionej — w wyniku kampanii prowadzonej na podstawie ustawy o wolności informacji — w czerwcu 2015 r. W czerwcu 2009 r., po tym jak Andy Burnham zastąpił Alana Johnsona na stanowisku ministra zdrowia, Karol napisał do niego, najwyraźniej zabiegając o poparcie przyszłego premiera w sprawie utrzymania zagrożonych szpitali homeopatycznych i praktyki homeopatycznej w ramach państwowej opieki zdrowia (NHS). Kiedy książę zwrócił się z tą samą prośbą do poprzedniego ministra zdrowia, został grzecznie zbyty. "Rozumiem Pańskie obawy dotyczące szpitali homeopatycznych w ramach NHS. Jednak decyzje dotyczące świadczenia usług w ramach NHS są podejmowane lokalnie na podstawie potrzeby zdrowotne lokalnej ludności". Burnham był wyraźnie łagodniejszy, entuzjastycznie reagując na pomysł przeprowadzenia w ramach całej NHS "badania" nad tzw. medycyną komplementarną. Podpisał się słowami "mam zaszczyt pozostać, panie, najpokorniejszym i najposłuszniejszym sługą Waszej Królewskiej Wysokości", zamiast pobieżnego "z poważaniem" Johnsona. Ujawnienie tych listów nie wpłynęło zbyt korzystnie na kampanię Burnhama w czerwcu 2015 r., kiedy ten próbował objąć stanowisko lidera Partii Pracy. Polityczne placebo Ale teraz, w końcu, osiągnął to, czego pragnął. I w pewnym sensie król również osiągnął to, czego pragnął. Andy Burnham jest bowiem, w czysto politycznym sensie, homeopatycznym premierem. Cechą charakterystyczną homeopatii jest to, że jej środki lecznicze są czystym placebo. Metoda polega na przyjmowaniu rozcieńczonych w różnym stopniu substancji, które w takiej formie mają leczyć choroby. Im mniej substancji w wodnym roztworze, tym mikstura ma być skuteczniejsza. W rzeczywistości nie jest to w ogóle lekarstwo. Dlaczego więc jej zwolennicy uważają, że wizyta u homeopaty przynosi im korzyści? Jednym słowem chodzi o empatię — lub jej pozory. Typowy lekarz rodzinny z NHS poświęci na standardową wizytę niewiele więcej niż 10 min, po czym szybko wypisze receptę na prawdziwe leki (jeśli uzna to za stosowne). Pierwsza konsultacja u homeopaty trwa znacznie dłużej, być może nawet 90 min, podczas których terapeuta zadaje różnorodne pytania dotyczące historii osobistej, stanu emocjonalnego i wrażliwości. Co zatem zrobił Burnham po objęciu stanowiska premiera? Tak, wyruszył w trwającą miesiąc "trasę konsultacyjną", podczas której udawał, że odkrywa rzeczy, o których wcześniej nie wiedział, a które dotykają narodu i jego obywateli. Bardzo zależało mu na tym, byśmy my, Brytyjczycy, wiedzieli, jak bardzo mu zależy. RICHARD POHLE / AFP Wśród tych, którzy nie zostali dobrze potraktowani przez oschłego, pozbawionego empatii "doktora" Starmera, znaleźli się rolnicy. Więc Burnham, po wysłuchaniu ich opowieści o kłopotach finansowych i suszy, zaproponował im pakiet o wartości 65 mln funtów (według aktualnego kursu 327 mln zł), mający zachęcić do "równoważonych praktyk rolniczych". Prezes Stowarzyszenia Country Land and Business Association, Gavin Lane, zareagował niezadowoleniem na rozwiązanie Burnhama. — To tylko kropla w morzu potrzeb — powiedział. Czy nie zdawał sobie sprawy, że o to właśnie chodziło? Cóż za niewdzięczny pacjent. Lepsze czasy W obronie wynalazcy homeopatii, XVIII-wiecznego niemieckiego lekarza Samuela Hahnemanna, należy powiedzieć, że jego praktyka była mniej szkodliwa niż wiele ówczesnych metod leczenia zalecanych przez lekarzy, takich jak stosowanie rtęci czy upuszczanie krwi. Miało to miejsce przed odkryciem penicyliny, streptomycyny, antybiotyków, a nawet teorii zarazków. Hahnemann wierzył, że niemal wszystkie dolegliwości były w rzeczywistości przejawami stłumionego "swędzenia", złego powietrza lub — jak to ujął — złego ducha. "Dr" Burnham prezentuje podobne podejście w swoich rozważaniach politycznych i ekonomicznych (lub w tym, co za nie uchodzi). W modelu patologii premiera zło, które spadło na ten kraj, można w całości przypisać temu, co nazywa on "40 latami neoliberalizmu". Słowo to jest w istocie pretensjonalnym terminem pejoratywnym, używanym przez lewicę do opisania gospodarki wolnorynkowej. Chodzi mu o to, że wszystko zaczęło się psuć, gdy Margaret Thatcher porzuciła powojenny konsensus, w ramach którego rząd kontrolował ceny, płace i wiele innych aspektów działalności gospodarczej. W rzeczywistości ówczesny konserwatywny rząd odziedziczył gospodarkę pogrążoną w prawdziwym kryzysie, która pod względem wzrostu i wydajności pozostawała w tyle za europejskimi sąsiadami. Rządy Thatcher — m.in. poprzez ograniczenie uprawnień związków zawodowych, a także zniesienie restrykcyjnych praktyk w wolnych zawodach — ożywiły brytyjskiego ducha przedsiębiorczości, co musiał docenić nawet Tony Blair. Mój ojciec, Nigel Lawson, odegrał w tym kluczową rolę, zarówno jako kanclerz skarbu, jak i wcześniej, w 1980 r., jako autor tzw. średnioterminowej strategii finansowej. Kiedy opuścił urząd, Wielka Brytania faktycznie odnotowywała nadwyżkę budżetową. Nie istniało żadne zapotrzebowanie na pożyczki sektora publicznego: spłacano kapitał. Ogólnie rzecz biorąc, dług netto w stosunku do PKB wynosił ok. 25 proc., czyli jedną czwartą dzisiejszego poziomu. To, co mogły sądzić międzynarodowe rynki obligacji, nie stanowiło więc powodu do niepokoju w momencie uchwalania budżetu. Czy pacjent przeżyje? Obecnie sytuacja jest odwrotna — inwestorzy na rynku długu publicznego słusznie diagnozują niebezpieczną chorobę w zarządzaniu finansami publicznymi kraju. Co jest krępujące dla premiera, jego były doradca, ekonomista lord Jim O’Neill, którego chciał zatrudnić na Downing Street, powiedział, że odmowa poruszenia tej kwestii przez Burnhama w jego pierwszym długim przemówieniu parlamentarnym na temat kierunku działania rządu była "ostatnią rzeczą, jaką inwestorzy chcieli usłyszeć". W rzeczywistości nie usłyszeli absolutnie nic na temat tego, w jaki sposób zostanie zmniejszony dług publiczny, którego same odsetki kosztują ok. 110 mld funtów (555 mld zł) rocznie. Chodzi o to, że im dłużej odkłada się te bolesne decyzje, tym wyższy będzie ten rachunek — koszt, który poniosą Brytyjczycy. Można to porównać do głównego zastrzeżenia współczesnej medycyny wobec praktykujących homeopatię: ich leczenie jest nieszkodliwe, gdy przepisuje się je osobom zdrowym, ale martwiącym się o swoje zdrowie. Jednak jest bezużyteczne w przypadku poważnych chorób. W takich przypadkach im dłużej odkłada się leczenie oparte na dowodach naukowych, tym większe jest prawdopodobieństwo, że pacjent nie przeżyje. "Dr" Burnham rzeczywiście cechuje się empatią, którą homeopaci wykorzystują, by wzbudzać nadzieję u podatnych na sugestię osób. Czyż nie obiecał on w swoim pierwszym przemówieniu jako premier, że "wniesie nadzieję do każdego serca i zapewni wzrost gospodarczy w każdym rejonie"? Zamiast tego oferuje jedynie kojące, szarlatańskie środki, podczas gdy stan narodu wymaga rygorystycznego i bolesnego leczenia.