Польский инженер Кamil Kozłowski создал компанию Riverdi, производящую промышленные дисплеи для 100 стран

– Od dziecka fascynowałem się elektroniką. W Unisystemie pracowaliśmy w kilka osób, wszyscy w jednym pokoju. Ale to było dla mnie okno na świat. Mogłem na żywo w największych fabrykach świata podpatrywać najlepsze technologie – wspomina. To rzadki przykład inżyniera, który odnalazł się w biznesie. Do Unisystemu przyszedł w 2010 roku, a po kilku latach stał się jego 25-procentowym współwłaścicielem. Równolegle współstworzył Riverdi (posiada blisko połowę udziałów) – spółkę produkującą własne moduły wyświetlaczy przemysłowych. Dziś obie firmy zatrudniają w sumie blisko 100 osób, przynoszą ponad 100 mln zł rocznego przychodu i sprzedają wyświetlacze w kilkudziesięciu krajach, od Stanów Zjednoczonych po Koreę Południową. W Polsce dotykamy lub widzimy je każdego dnia – w automatach paczkowych, biletomatach, ładowarkach samochodowych, kawiarnianych ekspresach, kasach fiskalnych czy diagnostycznych urządzeniach medycznych. – Ekran jest jednym z najważniejszych punktów styku człowieka z maszyną. Może być dotykowy, z czytnikiem kodów QR, przetwarzający mowę albo biometrię przez wideo. W świecie, gdzie największa uwaga skupia się na modelach sztucznej inteligencji i software, ktoś nadal musi budować hardware, czyli fizyczną warstwę technologicznej rewolucji – mówi Kamil Kozłowski. Branża wyświetlaczy zdominowana jest przez azjatyckich producentów i ich niskie ceny, m.in. koreańskie Samsung i LG, tajwańskie AU Optronics i Innolux, chińskie BOE Technology czy China Star Optoelectronics Technology. Jednak producenci urządzeń przemysłowych często mają kłopot ze złożeniem indywidualnego zamówienia bezpośrednio w Azji, ponieważ tamtejsi giganci skupiają się na masowych zamówieniach z rynku konsumenckiego – czyli smartfonach, laptopach, samochodach, sprzętach AGD i RTV – który stanowi ponad 95 proc. całego sektora. Unisystem z komponentów składa indywidualne rozwiązanie dopasowane do potrzeb urządzenia, w którym ma być zamontowane, a przy tym dokłada jasną i pełną dokumentację, certyfikację, gwarancje. Przykład: producent biletomatu potrzebuje 10-calowego wyświetlacza, który jednak musi jeszcze działać zimą przy –30 st. C, być czytelny w pełnym słońcu, reagować na dotyk przez rękawiczki, wytrzymać akty wandalizmu, współpracować z konkretnym komputerem przemysłowym, zmieścić się w istniejącej obudowie, zawierać konkretne logo. Fot.: Materiały prasowe W Europie Unisystem jest jednym z największych dystrybutorów-integratorów, obok niemieckich Data Modul i Fortec Electronics. Wśród zagranicznych klientów ma m.in. szwajcarską Nescafé czy czeską grupę technologiczną BTL. W Polsce sprzedaje swoje moduły m.in. niemal wszystkim producentom kas fiskalnych (Elzab, Posnet, Novitus, UPOS), branży transportu publicznego (np. R&G, SiMS, Pesa) czy InPostowi. Obecnie InPost testuje propozycję Unisystemu dla nowej generacji maszyn. – Współpracujemy od ponad 15 lat. Cenimy tę wieloletnią współpracę, która opiera się na wspólnym podejściu do projektowania i budowania najbardziej zaawansowanych technologicznie rozwiązań w Polsce – mówi Michał Ryło, kierownik działu produkcji APM InPost. – Do starszej generacji naszych urządzeń Paczkomat Unisystem został wybrany jako dostawca monitorów na podstawie oferty i przeprowadzonych testów, które wykazały najniższą awaryjność w porównaniu z rozwiązaniami konkurencyjnymi – dodaje. Rekordowy był 2022 rok, kiedy łączny obrót Unisystem i Riverdi przekroczył 150 mln złotych. To efekt pandemicznego boomu na elektronikę konsumencką, kiedy wydłużyły się czasy dostaw i także klienci przemysłowi zwiększali zapasy, a dodatkowo rosły ceny. Jednak w kolejnych 2–3 latach schodzenie klientów ze zgromadzonych stoków przyniosło korektę obrotów. W 2025 roku przychody Unisystemu wyniosły 52 mln zł, a Riverdi – 53 mln zł. Zupełnie odmiennie wyglądały jednak marże: rentowność Unisystemu wyniosła ok. 2 proc. (zysk netto ok. 1 mln zł), a autorskie produkty Riverdi pozwoliły osiągnąć bliżej 10 proc. W 2026 roku Unisystem celuje w 65 mln zł, a Riverdi w 60 mln zł przychodu. W Riverdi wciąż utrzyma się wyższa rentowność: 12 proc. wobec 6 proc. w Unisystemie. Fot.: Materiały prasowe – Kiedyś do Unisystemu przyszedł klient i pokazał nam ceny, jakie uzyskał bezpośrednio w Chinach, kiedy udało mu się w kooperacji z innymi producentami złożyć konkretne zamówienie. Choć stawka nie obejmowała oferowanych przez nas „dodatków”, poczuliśmy wtedy, że nasza benchmarkowa cena się obniża, a nasza marża będzie spadać – wspomina Kamil Kozłowski. – Można było powiedzieć: na dłuższą metę nie mamy szans przetrwać. Mogliśmy się poddać, jednak ja chciałem sprawdzić, dlaczego właściwie sami nie jesteśmy w stanie zrobić tego tak tanio jak Tajwańczycy czy Chińczycy albo chociaż niewiele drożej. Pomyślałem, że możemy spróbować uciec do przodu – mówi. Tak powstało Riverdi. Pierwsze moduły wspólnicy projektowali i składali własnymi rękami. Kamil Kozłowski przychodził do Unisystemu o 6 rano, do 8 zajmował się bieżącymi sprawami, od 8 do 16 prowadził spotkania biznesowe i ze sprzedawcami, ucząc się od nich pracy z klientami, a od 16 wchodził w rolę 100-procentowego inżyniera. – Wtedy nie miałem dzieci, rodziny. Często zdarzało mi się spać w firmie, bo stety niestety mieliśmy kanapę i prysznic – uśmiecha się. – Miałem też dużo wyjazdów, lubiłem bywać na konferencjach producentów, bo tam rozmawiałem bezpośrednio z biznesem i pytałem, czego im brakuje w rozwiązaniach, które kupują od innych. Czułem czasem fizyczne zmęczenie. Ale kiedy masz poczucie celu, oddany zespół i budowa firmy to dla ciebie taka gwiazda polarna, masz 25 lat i jesteś zdrowy, to ta granica wytrzymałości jest ekstremalnie daleko – opowiada. Fot.: Materiały prasowe Wiedział, że konkurowanie produkcją wprost z Azją dla bardzo dużych projektów nie ma sensu, bo jego cena jednak pozostawała nieco wyższa. Ale dostrzegł miejsce na rynku: w branży jest straszny bałagan. Kiedy na przykład Unisystem potrzebował dla producenta ekspresów do kawy kilku ekranów do różnych modeli urządzeń, często każdy z nich miał inne parametry: inną jasność, inne złącza, inny panel dotykowy czy sposób montażu. To przez to, że azjatyccy producenci – koncentrując się na masowych zamówieniach konsumenckich – oferują branży przemysłowej „to, co zostało” (na przykład Siemens czy Philips zgadzają się zazwyczaj na wprowadzenie rozwiązań przygotowanych dla nich do szerokiej sprzedaży po roku–dwóch). Kozłowski postanowił ten chaos uporządkować. Riverdi stworzyło własną, ustandaryzowaną ofertę wyświetlaczy, które są dostępne od ręki. Sprzedaje je bezpośrednio oraz poprzez globalnych dystrybutorów elektroniki – takie „amazony” dla inżynierów i producentów na całym świecie. Zaczęli od współpracy z polskim Transfer Multisort Elektronik (TME), który działa na ponad 150 rynkach. Teraz ich wyświetlacze sprzedają także Mouser Electronics, DigiKey czy RS Components. – Rynek azjatycki opiera swoją siłę na produkcji wielkoseryjnej oraz bardzo konkurencyjnych cenach. Większa elastyczność, indywidualne podejście do integracji oraz możliwość głębszego dopasowania produktu do architektury urządzenia klienta są szczególnie istotne w bardziej wymagających zastosowaniach przemysłowych, gdzie produkcja masowa zwyczajnie nie spełni odpowiednich wymagań. Pod tym względem Riverdi świetnie rozumie swoją rolę na rynku i skutecznie utrzymuje pozycję, będąc wizytówką polskiej jakości – wskazuje Katarzyna Krawczyk, product manager w TME, podkreślając, że Riverdi od wielu lat pozostaje jedną z najchętniej wybieranych marek w kategorii wyświetlaczy inteligentnych w ofercie firmy. – W zastosowaniach profesjonalnych o wyborze rozwiązania coraz częściej decydują jakość, niezawodność, dostęp do kompetencji inżynierskich i możliwość długofalowej współpracy technologicznej – tłumaczy. Fot.: Materiały prasowe Riverdi z fabryką w Gdańsku wciąż jest jednym z bardzo nielicznych europejskich producentów autorskich wyświetlaczy. Adam Niewiński, współzałożyciel funduszu OTB Ventures, który inwestuje w spółki technologiczne, jest przekonany, że „jesteśmy na początku renesansu europejskiego hardware’u”. – Nie dlatego, że Europa nagle będzie tańsza od Azji, ale dlatego, że odporność, bezpieczeństwo dostaw i suwerenność technologiczna stały się priorytetami – mówi Adam Niewiński. – W sektorach takich, jak defence, space, infrastruktura krytyczna, energetyka, medtech czy półprzewodniki, coraz częściej liczy się nie tylko cena, ale także kontrola nad IP, produkcją i łańcuchem dostaw. To tworzy zupełnie nowe warunki do budowy europejskich marek hardware’owych. Riverdi postrzegam jako doskonały przykład, że taki model może działać – dodaje. To nie jest tak, że Kamil Kozłowski zawsze miał trafny pomysł. Kilka lat temu postanowił pójść krok dalej i zbudować wyświetlaczowy e-commerce, żeby jeszcze więcej marży zostawić w grupie. Pomyślał, że wystarczy postawić sklep internetowy, wrzucić kilka reklam i dać dobre ceny. Ale klienci nie przyszli. Kiedy skalkulował koszty „poważnego” marketingu i kiedy dostrzegł, że e-commerce może kanibalizować dotychczasowy model dystrybucyjny grupy, zrezygnował. – Nie miałem nigdy problemu ze znoszeniem niepowodzeń. To chyba dlatego, że zawsze miałem dużo wiary w siebie, którą wcześnie zaszczepiła we mnie rodzina. Dodatkowo od dzieciństwa małe zwycięstwa dawały mi poczucie sprawczości. Rozwiązane zadanie, zrozumiany problem – mówi. – Karmiłem się tymi małymi sukcesami. Cieszyłem się każdym z nich – wspomina. Na początku podstawówki nie przepadał za nauką, nie przejmował się słabymi stopniami. Przełom przyszedł, kiedy miał 10–11 lat. Dorastał na początku lat 90. w niewielkiej dzielnicy na przedmieściach Gdańska, skąd „wielki świat” wydawał się naprawdę odległy. – Obserwowałem starszych chłopaków, którzy snuli się po podwórkach i czas przelatywał im przez palce – wspomina. – W domu nie brakowało nam niczego, ale nie mieliśmy tego, co mają zamożne rodziny: firmy, nieruchomości czy dużego kapitału. Dotarło do mnie, że jeśli się postaram, mam szansę mieć wszystko, czego pragnę, i polepszyć życie swoje i bliskich – opowiada. Niedługo później wpadła mu w ręce książka od fizyki do siódmej klasy, z której uczyła się jego starsza siostra. Zobaczył, że rzeczywistość można opisać wzorami, że można coś policzyć, zaprojektować, zbudować. Zaczął regularnie chodzić do biblioteki i wypożyczać książki o fizyce i elektronice, przeczytał praktycznie wszystko, co było w zbiorach. Gdy był w piątej klasie, rodzice kupili mu pierwszą lutownicę. Kolega miał starszego brata, który też lubił elektronikę i który nauczył go podstaw. W technikum szybko stał się najlepszym uczniem, nieraz zwycięsko merytorycznie konfrontował się z nauczycielami. Kończył kolejne klasy – podobnie jak w ostatnich latach podstawówki – ze średnią 5,8–5,9. Oceny były dla niego ważne nie tylko dlatego, że dawały satysfakcję – decydowały też o stypendiach, o które wnioskował w różnych instytucjach. Potrafił z nich wyciągnąć kilkanaście tysięcy rocznie. Po studiach rozważał doktorat, nigdy nie myślał o własnym biznesie. – Kiedy zacząłem pracę w Unisystemie jako typowy inżynier, od początku zobaczyłem, że kręci mnie ten styk inżynierii z przedsiębiorczością – mówi. – Choć dużo w tej kwestii musiałem się nauczyć, szczególnie w obszarze pracy z ludźmi. Zawsze dużo oczekiwałem od siebie i przez to też dużo wymagałem od innych. Kiedyś, jak wysyłałem do pracownika maila o 17, to nie mogłem zrozumieć, dlaczego nie może od razu zająć się tematem i do 21 skończyć, żeby jeszcze wysłać informacje do Azji, która zaczyna pracę podczas naszej nocy – wspomina. Fot.: Witold Deka Po rozwinięciu Riverdi chciał pójść krok dalej. Skoro miał własny półprodukt, szukał pomysłu, jak go wykorzystać, by stworzyć własny produkt końcowy. – Wiadomo, że najwyższe marże osiąga się na produktach konsumenckich. Producenci części do iPhone’a nie zarabiają tyle co Apple – tłumaczy. W 2023 roku dołączył do Lummico – spółki produkującej wyświetlacze w formie e-papieru, którą założyło dwóch inżynierów pracujących dla Riverdi. Można je znaleźć m.in. na drzwiach sal wykładowych w Akademii Leona Koźmińskiego albo na klapsach filmowych używanych w Hollywood, m.in. do ostatniego „Avatara”, czy do produkcji Netflixa. Dwa lata temu wspólnie m.in. z udziałowcami Riverdi – Sławomirem Szwedą (również założyciel i główny udziałowiec Unisystemu), Radosławem Fularczykiem i Mariuszem Heltem – Kamil Kozłowski założył czwartą swoją spółkę: Veluxa. To producent sprzętu do manicure i pedicure hybrydowego w gabinetach kosmetycznych. Obydwie firmy przynoszą po mniej niż 2 mln zł przychodu, ale są już rentowne. Kozłowski jest też aniołem w innych spółkach, między innymi Dogtronic Labs – firmy budującej zaawansowany software dla biznesu, czy konferencji biznesowej Święto Kapitalizmu. – Sporo mam tych projektów, ale 80 proc. uwagi wkładam w Unisystem i Riverdi. Do 35 lat rzeczywiście non stop pracowałem. Ale w pewnym momencie sobie uświadomiłem, że przez cały ten czas nie robiłem nic dla siebie i zdecydowanie za mało dla rodziny, ciągle tylko za czymś goniłem – mówi. – Teraz skończyłem 40 i dużo uwagi poświęcam zdrowiu. Przede wszystkim uprawiam sport, nie wyobrażam sobie jednego dnia bez godziny ruchu. Do tego oczywiście odpowiednia dieta, na przykład praktycznie nie jem cukru i nie piję alkoholu – dodaje. Postanowił raz na jakiś czas „uciekać” na tydzień: uwielbia ruch na słońcu, więc organizował sobie samotne wyjazdy, żeby trenować na Krecie, Rodos czy w Dubaju. Po którymś z wyjazdów pomyślał, że skoro już tak wszystko organizuje, to może ktoś inny też chciałby z tego planu skorzystać. Napisał na Slacku na kanale jednej ze społeczności przedsiębiorców o swoim pomyśle i w ciągu jednego dnia zgłosiło się 10 chętnych. – Nie chodziło mi o kolejny biznesowy networking. Bardziej o stworzenie miejsca, gdzie przedsiębiorcy mogą na chwilę wyjść z codziennej presji. W pewnym sensie o powrót do prostszych form budowania relacji. Jak wtedy, gdy mężczyźni spotykali się przy ognisku, rozmawiali i mieli czas tylko dla siebie. Dzisiaj żyjemy w bardzo atomowych relacjach. Brakuje nam takich momentów – tłumaczy. Zarejestrował spółkę Cozy Edge i choć przychód w całości pokrywa koszty organizacyjne, to mu nie przeszkadza, bo traktuje ją jako „osobistą misję”. Najbliższy camp odbędzie się na karaibskiej wyspie Necker Island Richarda Bransona – ikony aktywnego, długiego życia przedsiębiorcy, propagatora filozofii longevity. Kilkanaście lat życia na wysokich obrotach sprawiło, że Kamil Kozłowski złapał chwilę zwątpienia. – Dwa lata temu tak mocno zajarałem się sportem, dietą, wyjazdami, tak mi się spodobało bieganie bez koszulki po plaży, a nie siedzenie w garniturze na konferencjach czy za biurkiem, że zacząłem się zastanawiać, czy dalej chcę być w biznesie. Czy nie lepiej być surferem – uśmiecha się. – Ale muszę przyznać, że niesamowicie pomogli mi wtedy wspólnicy. Mogłem się na nich oprzeć. Dali mi czas, żebym odpoczął, żebym złapał oddech. I to bardzo pomogło. Wróciłem pełen energii – mówi. Dzisiaj znowu „jara go biznes”, a słońce i ruch są potrzebnym uzupełnieniem.