Оператор связи Natcom в Гаити запускает 5G и цифровую экосистему для трансформации экономики страны

Tổng Giám đốc Natcom Nguyễn Công Thắng cho rằng sứ mệnh trong giai đoạn mới không chỉ là kết nối Haiti, mà phải làm cho mỗi kết nối tạo ra những giá trị tốt đẹp hơn. Đó là điểm tựa để Natcom bước vào chương mới với 5G, tài chính số và tinh thần “Leading for Better”. Natcom bước vào năm thứ 15 khi đã dẫn đầu thị trường viễn thông Haiti và dự án cũng đã hoàn vốn. Động lực tăng trưởng tiếp theo của Natcom sẽ đến từ đâu, thưa ông? Ngay từ đầu, chúng tôi đã xác định Haiti không đơn thuần là một thị trường để kinh doanh, mà là nơi Natcom có thể đồng hành lâu dài cùng sự phát triển của đất nước. Sau 15 năm, khi nền tảng viễn thông đã tương đối vững chắc, động lực tăng trưởng của Natcom sẽ không chỉ đến từ việc gia tăng thuê bao, mà từ việc khai thác sâu hơn giá trị của hạ tầng số đã được xây dựng. Chúng tôi nhìn thấy dư địa lớn ở bốn lĩnh vực: dữ liệu và 5G; tài chính số; các giải pháp chuyển đổi số cho Chính phủ và doanh nghiệp; và các dịch vụ số phục vụ trực tiếp nhu cầu của người dân Haiti. 5G là bước khởi đầu cho giai đoạn phát triển mới đó. Tại những khu vực có mật độ sử dụng cao, nhu cầu dữ liệu đang tăng rất nhanh và 4G dần tiến tới giới hạn về dung lượng. Nhưng với Natcom, 5G không chỉ là việc bật thêm một lớp công nghệ mới. Chúng tôi phải chuẩn bị từ truyền dẫn, hạ tầng, vùng phủ cho đến năng lực đáp ứng nhu cầu dữ liệu trong nhiều năm tới. Tinh thần “Leading for Better” đối với chúng tôi chính là như vậy: không chỉ dẫn đầu về thị phần hay công nghệ, mà phải đi trước một bước để tạo ra hạ tầng đủ mạnh, bền vững và tin cậy, từ đó mở ra những dịch vụ mới và đóng góp nhiều hơn cho quá trình phát triển kinh tế số của Haiti trong nhiều năm tới. Ở một đất nước mà GDP thuộc nhóm thấp nhất thế giới, người dân chật vật mưu sinh, Natcom lại quyết định đầu tư mạng 5G đắt đỏ. Nhiều người thắc mắc: “ Người dân ăn còn chưa đủ thì tiền đâu dùng viễn thông ”. Rót vốn vào 5G lúc này có phải là sự lãng phí? Tôi không cho rằng đó là sự lãng phí. Ngược lại, với một đất nước còn nhiều khó khăn như Haiti, hạ tầng số càng cần được đầu tư có tầm nhìn và đi trước nhu cầu một bước. Hạ tầng đi trước cũng là một bài học lớn trong nhiều năm phát triển của Tập đoàn Viettel. Thực tế, nhu cầu dữ liệu tại Haiti đang tăng rất nhanh. Chúng tôi đã phải liên tục nâng cấp dung lượng và vùng phủ mạng 4G trong các năm gần đây. Có rất nhiều khu vực mật độ sử dụng cao, mạng 4G đang phải chịu chịu áp lực về dung lượng. Vì vậy, đầu tư 5G trước hết là để giải quyết một nhu cầu thực tế, đồng thời chuẩn bị năng lực hạ tầng cho những năm tiếp theo. Nhưng với Natcom, 5G không chỉ là câu chuyện về tốc độ hay một biểu tượng công nghệ. Điều quan trọng hơn là hạ tầng đó tạo ra được giá trị gì cho xã hội. Một mạng lưới tốt hơn có thể giúp người dân tiếp cận giáo dục, y tế và các dịch vụ số thuận tiện hơn; giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động; và tạo điều kiện để Chính phủ triển khai các dịch vụ công tốt hơn. Vì vậy, chúng tôi không nhìn 5G như một khoản đầu tư để phô trương công nghệ. Đó là một phần của chiến lược dài hạn nhằm xây dựng nền tảng số đủ mạnh, bền vững và tin cậy cho Haiti. Điều đó cũng là minh chứng cho tinh thần “Leading for Better”, với Natcom không chỉ là đi trước về công nghệ, mà là đi trước để công nghệ thực sự tạo ra những giá trị tốt hơn cho người dân và cho sự phát triển của đất nước. T rên nền tảng băng thông lớn của 5G, Natcom sẽ tạo ra những cơ hội kinh tế nào để giúp người dân Haiti “ đổi đời ”? Tôi cho rằng công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó giúp người dân có thêm cơ hội để làm việc, kinh doanh và cải thiện cuộc sống. 15 năm trước, điện thoại chủ yếu là một công cụ liên lạc thì ngày nay có thể trở thành một công cụ kinh tế: bán hàng, nhận tiền, thanh toán, học tập, tiếp cận dịch vụ và kết nối với khách hàng ở bất kỳ đâu. NatCash là một ví dụ rất rõ. Chúng tôi tận dụng hạ tầng viễn thông và mạng lưới khoảng 40.000 đại lý để đưa dịch vụ tài chính số đến gần hơn với người dân. Đến năm 2025, NatCash đã đạt khoảng 52% thị phần ví điện tử tại Haiti. Điều quan trọng với chúng tôi không chỉ là số lượng người sử dụng, mà là việc một người dân ở xa ngân hàng vẫn có thể nạp, rút, chuyển và nhận tiền ngay tại nơi mình sinh sống. 5G sẽ mở rộng những khả năng đó. Khi kết nối nhanh hơn, ổn định hơn và có độ trễ thấp hơn. Chúng tôi không nghĩ 5G tự nó có thể khiến một người “đổi đời”. Nhưng 5G có thể tạo ra hạ tầng của cơ hội - để một người bán hàng tiếp cận nhiều khách hàng hơn, một doanh nghiệp nhỏ vận hành hiệu quả hơn, một người trẻ có thể học tập hoặc làm việc qua Internet, và một gia đình có thể tiếp cận các dịch vụ tài chính thuận tiện hơn. Đó cũng là cách Natcom nhìn về tăng trưởng: không chỉ tăng doanh thu từ dữ liệu, mà phải biến hạ tầng số thành những cơ hội kinh tế thực sự cho người dân Haiti. Vì sao Natcom tiếp tục bước vào lĩnh vực kiều hối với NatTransfer? Kiều hối có một vai trò rất đặc biệt đối với Haiti, với quy mô tăng từ khoảng 3,6 tỷ USD năm 2021 lên 4,6 tỷ USD năm 2025, tương đương 20-25% GDP. Phía sau những con số đó là chi phí sinh hoạt, học hành, y tế và sinh kế của rất nhiều gia đình Haiti. Việc thành lập công ty kiều hối Nat-Transfer là bước tiếp theo tất yếu để chúng tôi hoàn thiện dịch vụ tài chính số của Natcom, với NatCash đảm nhiệm phần thanh toán trong nước và NatTransfer kết nối các công ty chuyển tiền quốc tế để chuyển tiền đến người nhận tại Haiti. Natcom có gần 5 triệu khách hàng viễn thông, NatCash có hơn 2,6 triệu người dùng cùng một mạng lưới 40.000 đại lý rộng khắp. Khi kết nối những lợi thế này với các đối tác chuyển tiền quốc tế, người nhận có thể nhận tiền trực tiếp vào NatCash và sử dụng ngay cho các nhu cầu hàng ngày, thay vì phải trải qua nhiều bước trung gian. Vì vậy, NatTransfer không phải là việc Natcom bước sang một lĩnh vực hoàn toàn khác. Đây là sự mở rộng tự nhiên của hệ sinh thái mà chúng tôi đã xây dựng: từ kết nối viễn thông, đến thanh toán số, và bây giờ là kết nối dòng tiền xuyên biên giới. Mục tiêu năm đầu là đưa 40-60 triệu USD kiều hối trực tiếp vào NatCash, mới tương đương 1-1,5% quy mô thị trường. Về dài hạn, chúng tôi muốn NatCash trong những năm tới trở thành một SuperApp - nền tảng tài chính số toàn diện hơn cho người dân Haiti. Với tầm nhìn Natcash sẽ tăng trưởng doanh thu dịch vụ từ 16 triệu USD năm 2026 lên 110 triệu USD năm 2030, tương đương tỉ trọng đóng góp doanh thu cho Natcom tăng từ 7% lên 22. Trước mắt, trọng tâm vẫn là những nhu cầu thiết thực nhất: thanh toán, nhận và chuyển tiền, chi trả và kiều hối. Khi nền tảng đủ lớn, dữ liệu đủ tốt và khách hàng đủ tin tưởng, chúng tôi mới tiếp tục mở rộng sang những dịch vụ tài chính phù hợp khác. Thị trường số Haiti còn sơ khai. Điều gì khiến ông lo nhất trong giai đoạn tới? Điều tôi quan tâm nhất là khoảng cách giữa tốc độ phát triển của công nghệ và khả năng tiếp cận, sử dụng công nghệ của người dân và doanh nghiệp. Haiti vẫn còn nhiều thách thức: tỷ lệ thiết bị hỗ trợ 5G chưa cao, các hãng cung cấp thiết bị đầu cuối lớn chưa hỗ trợ, thu nhập và khả năng tiếp cận dịch vụ số giữa các khu vực còn khác nhau; bên cạnh đó, tình hình an ninh, chính trị và kinh tế cũng có thể tác động trực tiếp đến tốc độ phát triển của thị trường. Một hệ sinh thái số không thể hình thành chỉ vì doanh nghiệp xây dựng được mạng 4G hay 5G. Người dân cần có thiết bị phù hợp, kỹ năng số và khả năng chi trả; doanh nghiệp cần thay đổi cách vận hành; còn các dịch vụ công và chính sách cũng cần từng bước thích ứng với môi trường số. Điều tích cực là cùng với sự chủ động của mình, Natcom đang nhận được sự đồng hành và ủng hộ của Chính phủ Haiti trong quá trình này. Nếu doanh nghiệp, Chính phủ và xã hội cùng đi theo một hướng, tôi tin quá trình chuyển đổi số của Haiti có thể diễn ra nhanh hơn rất nhiều. Nếu không nói về doanh thu, thuê bao hay thị phần, tài sản lớn nhất Natcom có được tại Haiti là gì? Nếu không nói về những con số kinh doanh, tôi nghĩ tài sản lớn nhất của Natcom tại Haiti là con người và niềm tin. Trước hết là con người. Sau 15 năm, Natcom có một đội ngũ được tôi luyện qua chính thực tiễn Haiti - có khả năng thích ứng, kinh nghiệm vận hành và bản lĩnh đối diện với những tình huống mà không phải thị trường nào cũng trải qua. Người Việt Nam và người Haiti đã cùng làm việc, cùng vượt qua rất nhiều giai đoạn khó khăn. Vì vậy, tinh thần “We Are One” với chúng tôi không chỉ là một khẩu hiệu. Trong những thời điểm khó khăn nhất, đội ngũ Natcom vẫn cùng nhau duy trì mạng lưới, giữ dịch vụ thông suốt và phục vụ khách hàng. Tài sản thứ hai là niềm tin và sự gắn bó mà Natcom đã xây dựng được với xã hội Haiti. Sự tin tưởng và lựa chọn của người dân Haiti là tài sản quý giá nhất, đồng thời là động lực để Natcom không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng và phục vụ tốt hơn mỗi ngày. Sau 15 năm, chúng tôi không còn đơn thuần là cung cấp dịch vụ viễn thông. Natcom đã biến chiếc điện thoại ngày nay là công cụ để học tập, kinh doanh, nhận tiền, thanh toán và tiếp cận nhiều dịch vụ thiết yếu khác và góp phần đưa kết nối trở thành một phần thiết yếu của đời sống người dân Haiti. Với một nền tảng 5G, một hệ sinh thái tài chính số đang thành hình, mục tiêu lớn nhất của Natcom trong 15 năm tiếp theo là gì, thưa ông? Nếu 15 năm đầu tiên là hành trình kết nối Haiti, thì chặng đường tiếp theo sẽ là hành trình cùng Haiti kiến tạo tương lai số. Trong giai đoạn phát triển mới, Natcom đặt mục tiêu chuyển mình từ một doanh nghiệp viễn thông thành doanh nghiệp công nghệ số hàng đầu Haiti, đồng thời tiếp tục thực hiện trách nhiệm với đất nước thông qua đóng góp ngân sách, tạo việc làm, an sinh xã hội và những giá trị thiết thực, bền vững cho người dân Haiti. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Natcom sẽ tập trung vào bốn trụ cột phát triển chiến lược. Thứ nhất, hạ tầng số. Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng vùng phủ, nâng cao chất lượng mạng 4G, mở rộng mạng 5G, đầu tư mạnh cho hạ tầng truyền dẫn, Internet băng rộng, trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây. Mục tiêu là xây dựng một hạ tầng số hiện đại, rộng khắp và tin cậy, đủ sức phục vụ sự phát triển của người dân, doanh nghiệp và Chính phủ trong nhiều năm tới. Thứ hai, tài chính số. Với Natcash, chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng hệ sinh thái thanh toán số, góp phần thúc đẩy tài chính toàn diện và giảm sự phụ thuộc vào tiền mặt. Đồng thời, với NatTransfer, chúng tôi mong muốn việc chuyển và nhận kiều hối của cộng đồng người Haiti ở nước ngoài trở nên an toàn, thuận tiện và hiệu quả hơn, qua đó kết nối họ gần hơn với gia đình và quê hương. Thứ ba, các giải pháp công nghệ và chuyển đổi số. Natcom sẽ phát triển mạnh năng lực về công nghệ thông tin, an toàn thông tin và các nền tảng số, hướng tới trở thành đối tác công nghệ tin cậy của Chính phủ, các tổ chức và doanh nghiệp Haiti, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số của đất nước. Thứ tư, các dịch vụ số. Natcom sẽ phát triển các nền tảng, dịch vụ và nội dung số phù hợp với nhu cầu, thói quen và văn hóa của người dân Haiti, để công nghệ không chỉ hiện diện trong hạ tầng mà ngày càng đi sâu vào đời sống hàng ngày của người dân. Tôi mong rằng trong 15 năm tới, Natcom sẽ không chỉ được nhìn nhận là một doanh nghiệp viễn thông thành công, mà trở thành một phần quan trọng trong hạ tầng và năng lực số của Haiti, đồng hành cùng đất nước trong quá trình phát triển kinh tế số và xã hội số. Cảm ơn ông!