Председатель İMSİFED предложил модель «BES + DASK» для финансирования урбанистической реформы в Турции

İMSİFED ve İMSİAD Başkanı Şeref Demir, kentsel dönüşümde finansman sorununa çözüm olarak “BES + DASK” modelini önerdi. Demir, DASK ödemelerinin yalnızca deprem sonrası tazminat sistemi olarak değil, yıllar içinde kentsel dönüşüm için kaynak biriktiren uzun vadeli bir yapıya dönüştürülebileceğini söyledi. Haber Giriş Tarihi: 05.09.2026 12:33 Haber Güncellenme Tarihi: 05.09.2026 12:35 Kaynak: Haber Merkezi Deprem riski yüksek olan Türkiye’de riskli yapı stokunun yenilenmesi, kentsel dönüşümün en önemli gündem başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. İMSİFED ve İMSİAD Başkanı Şeref Demir, dönüşüm sürecindeki en büyük sorunlardan birinin finansman olduğuna dikkat çekerek, vatandaşın mali yükünü azaltmayı hedefleyen yeni bir model önerdi. “BES + DASK” MODELİ NASIL ÇALIŞACAK? Şeref Demir’in “BES + DASK” olarak tanımladığı model, Bireysel Emeklilik Sistemi’nin birikim ve fon yönetimi yapısıyla zorunlu deprem sigortası DASK’ın birlikte değerlendirilmesine dayanıyor. Demir, DASK’ın yalnızca deprem sonrasında ödeme yapan bir sistem olmaktan çıkarılıp, gelecekteki kentsel dönüşüm için düzenli kaynak üreten bir modele dönüştürülebileceğini savundu. DASK ÖDEMELERİ FONA DÖNÜŞEBİLİR Demir, vatandaşların yaptığı ödemelere BES’te olduğu gibi devlet katkısı verilmesini ve bu kaynakların profesyonel fonlarda değerlendirilmesini önerdi. Bu sistemin yıllar içinde büyüyen bir kentsel dönüşüm sermayesi oluşturabileceğini belirten Demir, böylece yapıların riskli hale geldiği dönemde finansman ihtiyacının daha önceden karşılanabileceğini ifade etti. BİRİKİM KİŞİYE DEĞİL KONUTA BAĞLANACAK Modelin dikkat çeken unsurlarından biri de birikimin kişiye değil, konuta bağlı olması. Demir’in önerisine göre bir konut için yıllar boyunca yapılan ödemeler, devlet katkısı ve fon getirileriyle büyüyecek. Konut satıldığında ise oluşan birikim eski malik tarafından çekilmeyecek, konutla birlikte yeni hak sahibine devredilecek. RİSKLİ HALE GELDİĞİNDE KAYNAK HAZIR OLACAK Şeref Demir, yapının ekonomik ömrünü tamamlaması, riskli hale gelmesi veya kentsel dönüşüm kapsamına alınması durumunda biriken kaynağın yeniden inşa sürecinde kullanılabileceğini söyledi. Böylece dönüşüm maliyetinin bir anda vatandaşın önüne çıkması yerine, uzun yıllara yayılan birikimle karşılanması hedefleniyor. “KÜÇÜK KATKILAR BÜYÜK SERMAYEYE DÖNÜŞEBİLİR” Demir, milyonlarca konutun sisteme dahil edilmesi halinde düzenli ödemelerin uzun vadede ciddi bir finansman kapasitesi oluşturabileceğini belirtti. Kentsel dönüşümün 30, 40 hatta 50 yıllık perspektifle ele alınması gerektiğini ifade eden Demir, bugünden yapılacak küçük katkıların gelecekte büyük bir sermayeye dönüşebileceğini söyledi. “DEPREMDEN ÖNCE KAYNAĞIMIZI OLUŞTURALIM” Şeref Demir, kentsel dönüşümün yalnızca vatandaşın, müteahhidin veya belediyelerin tek başına çözebileceği bir konu olmadığını vurguladı. Merkezi yönetim, yerel yönetimler, finans, sigorta, fon ve inşaat sektörlerinin ortak hareket etmesi gerektiğini ifade eden Demir, şu çağrıyı yaptı: “Depremden sonra kaynak arayan değil, depremden önce kaynağını oluşturan bir Türkiye hedeflemeliyiz.” VATANDAŞIN YÜKÜNÜ AZALTABİLİR Demir’e göre model hayata geçirilirse hem vatandaşın dönüşüm sırasında karşı karşıya kaldığı yüksek maliyet azaltılabilir hem de kamu bütçesi üzerindeki yük hafifletilebilir. Önerinin uygulanabilmesi için ise devlet katkısının nasıl sağlanacağı, fonların nasıl yönetileceği ve birikimlerin konutla birlikte nasıl devredileceği gibi başlıkların ayrıca yasal ve teknik çerçeveye kavuşturulması gerekecek.