В Турции разработан местный вакцина против вируса Орф, поражающего овец и коз

Burdur'da küçükbaş hayvanlarda yaralara yol açan Orf virüsüne karşı aşı geliştirildi Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi'nde, koyun ve keçilerde ağız ve çevresinde ağrılı yaralara neden olan ve halk arasında "ektima" olarak bilinen Orf hastalığına karşı inaktif aşı geliştirildi. Koyun ve keçilerin sağlığını tehdit eden, ağız ve dudak çevresinde oluşturduğu yaralar nedeniyle hayvanların beslenmesini güçleştiren Orf hastalığına karşı bilimsel çalışmalardan sevindirici sonuç alındı. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) Veteriner Fakültesi'nde yürütülen çalışmalar kapsamında, halk arasında "ektima" olarak bilinen Orf virüsüne karşı inaktif bir aşı geliştirildi. Yaklaşık 10 yıl boyunca sahada sürdürülen çalışmalar sonucunda geliştirilen aşının, hastalığa karşı hayvanların hastalanmadan korunmasına katkı sağlaması hedefleniyor. Çalışmanın bir sonraki aşamasında ise hastalığa yakalanan hayvanların tedavisine yönelik dozların belirlenmesi ve denemelerin sürdürülmesi planlanıyor. YILLAR SÜREN SAHA ÇALIŞMALARI SONUÇ VERDİ MAKÜ Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Kale, Orf virüsüne karşı aşı geliştirilmesi amacıyla yaklaşık 10 yıl boyunca saha çalışmaları yürüttüklerini belirtti. Çalışmalar kapsamında farklı bölgelerden kan ve kabuk örnekleri topladıklarını anlatan Kale, bu örnekler üzerinden virüsün farklı tiplerini belirlemeye yönelik araştırmalar gerçekleştirdiklerini ifade etti. Elde edilen bilimsel verilerin ardından özellikle kuzu ve oğlaklar başta olmak üzere koyun ve keçiler üzerinde saha denemeleri yapıldı. Kale, geliştirilen aşının hayvanların hastalığa yakalanmadan önce korunmasını amaçladığını belirterek, çalışmanın tedaviye yönelik bölümünde de denemelerin sürdürüleceğini söyledi. İLK İNAKTİF ORF AŞILARINDAN BİRİ Orf hastalığına karşı dünyada kullanılan aşıların büyük bölümünün canlı aşı niteliğinde olduğunu belirten Kale, MAKÜ'de geliştirilen aşının ise virüsün etkisiz hale getirilmesiyle hazırlandığını kaydetti. İnaktif olarak geliştirilen aşının, bu özelliğiyle Orf virüsüne karşı geliştirilen ilk inaktif aşılardan biri olma niteliği taşıdığı belirtildi. Kale, aşının temel hedefinin özellikle küçükbaş hayvanlarda hastalığın ortaya çıkmasını ve yayılmasını önlemek olduğunu ifade etti. AĞIZ VE DUDAK ÇEVRESİNDE AĞRILI YARALARA NEDEN OLUYOR Orf hastalığı, özellikle koyun ve keçilerde ağız, dudak, diş eti ve damak çevresinde yaralara neden oluyor. Prof. Dr. Kale, hastalığın ortaya çıkmasında küçükbaş hayvanların beslenirken bazı sivri veya dikenli bitkilerle temas etmesinin etkili olabildiğini belirtti. Diken ve benzeri bitkilerin hayvanların diş etlerinde oluşturduğu yaraların virüsün vücuda girmesine zemin hazırlayabildiğini aktaran Kale, hastalık ilerlediğinde yara bölgelerinde kabuklanmalar meydana geldiğini söyledi. Oluşan kabukların hayvanların bulunduğu çevreye yayılması, hastalığın sürü içerisinde ve çevredeki diğer hayvanlara bulaşmasına neden olabiliyor. VİRÜS ÇEVREDE UZUN SÜRE CANLI KALABİLİYOR Orf virüsünün çevresel koşullara dayanıklı olması, hastalıkla mücadeleyi zorlaştıran unsurların başında geliyor. Kale, virüsün sıcak ve soğuğa karşı dirençli olduğunu belirterek, hastalığa ait kabukların toprağa veya hayvanların kullandığı yemliklere bulaşması halinde virüsün uzun süre çevrede kalabildiğini ifade etti. Bu durumun hastalığın bir sonraki yıl yeniden ortaya çıkmasına ve sürülerde tekrar yayılmasına zemin hazırlayabildiğine dikkati çeken Kale, çevresel bulaşın hastalıkla mücadelede önemli bir sorun olduğunu vurguladı. YAVRULARDA BESLENME GÜÇLÜĞÜNE YOL AÇIYOR Hastalığın özellikle yeni doğan kuzu ve oğlaklarda görülmesi, hayvan kayıpları açısından da risk oluşturuyor. Virüsün yavrulara bulaşması halinde ağız ve dudak çevresindeki yaralar nedeniyle hayvanların süt veya yem tüketmekte zorlanabildiği belirtiliyor. Beslenme yetersizliği nedeniyle bağışıklık sisteminin zayıflayabildiğini anlatan Kale, bunun ilerleyen süreçte hayvan kayıplarına neden olabildiğini ifade etti. Bu nedenle hastalığın yalnızca hayvanların sağlığını değil, yetiştiricilerin ekonomik kayıplarını da doğrudan etkileyebildiğine dikkat çekildi. AŞI TESCİLLENDİ MAKÜ'de geliştirilen Orf aşısının, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillendiği bildirildi. Çalışmanın, üniversite bünyesinde ürün odaklı araştırmalar yürütülmesine de katkı sağladığı belirtildi. Prof. Dr. Kale, Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı (BAKA) işbirliğiyle üniversite bünyesinde kurulan MAKÜ BAKA Teknokent'te öğrencilerle birlikte çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. HEDEF, HAYVAN HASTALIKLARINA KARŞI YENİ ÜRÜNLER GELİŞTİRMEK Araştırma ekibinin çalışmaları yalnızca Orf hastalığıyla sınırlı kalmıyor. Kale, küçükbaş hayvanların yanı sıra büyükbaş hayvanlarda görülen farklı hastalıkların önlenmesine yönelik araştırmaların da sürdürüldüğünü belirtti. Geliştirilen aşının saha çalışmalarının ardından hastalığın önlenmesinde kullanılabilecek önemli bir araç olması hedeflenirken, araştırmanın tedaviye yönelik aşamasında ise hastalanan hayvanların iyileşmesine katkı sağlayabilecek dozların belirlenmesi için deneylerin devam edeceği bildirildi. MAKÜ'deki çalışma, özellikle küçükbaş hayvancılığın yoğun yapıldığı bölgelerde önemli ekonomik kayıplara yol açabilen Orf hastalığına karşı yerli ve inaktif aşı geliştirilmesi bakımından dikkat çekici bir bilimsel adım olarak öne çıkıyor.