Бельгийскому правительству необходимо найти 7,7 млрд евро к 2029 году для контроля дефицита бюджета

7,7 miljard euro: zoveel moet de federale regering bijkomend zien te vinden tegen 2029 om het begrotingstekort onder controle te krijgen. Dat blijkt uit een rapport van het monitoringcomité. Het cijfer vormt de basis voor de begrotingsonderhandelingen de komende weken en wellicht maanden. Eén ding is al duidelijk: België krijgt voortdurend alarmsignalen over de begroting en ook hier zal dat niet anders zijn. Wie zendt die signalen uit? En hoe ziet een begrotingsjaar eruit? Regering moet 7,7 miljard euro extra vinden tegen 2029 om begroting onder controle te krijgen, stelt Monitoringcomité in rapport Dit moet je zeker onthouden: - Het Planbureau en het Monitoringcomité helpen de federale regering terwijl de begroting moet worden opgesteld. Het Planbureau met vooruitzichten op grote schaal, het Monitoringcomité gedetailleerder. - Wanneer de begroting is ingediend, controleert het Rekenhof die samen met het parlement. - Maar er zijn nog andere bewakers, zoals Europa, of kredietbeoordelaars. - Ten laatste tegen het einde van het jaar moet de begroting van het komende jaar in het parlement zijn goedgekeurd. In februari volgt dan al een begrotingsaanpassing van het huidige jaar, op basis van nieuwere gegevens. De federale regering moet tegen 2029 nog eens op zoek naar 7,7 miljard euro om het begrotingstekort onder controle te krijgen. Dat zegt het monitoringcomité in een rapport. Als de regering niets doet, dreigt het totale begrotingstekort tegen het einde van de huidige regeerperiode op te lopen tot 38,275 miljard euro, oftewel 5,2 procent van het bbp. Het is lang niet het eerste signaal, alle alarmpeilen staan al een hele tijd op rood. Van wie komen die alarmsignalen? Wie zijn dus die bewakers van de begroting? En hoe ziet een typisch begrotingsjaar er precies uit voor de federale regering? VRT NWS zet voor jou even alles op een rij. Omwille van de duidelijkheid focussen we hier dus enkel op het traject van de federale regering. Klik hieronder de tijdslijn open van een typisch begrotingsjaar voor de federale regering. We starten in juni, omdat er vanaf dan rapporten komen die de basis vormen voor de begroting van het volgende jaar: Wat is het Rekenhof? Er zijn verschillende bewakers van de begroting. Het budgettaire maatje van het parlement is het Rekenhof. Die instantie onderzoekt de ingediende begrotingen en geeft er commentaar bij. Om die reden zal een vertegenwoordiger van het Rekenhof ook mee uitgenodigd worden bij zittingen van de commissie begroting nadat een begroting werd ingediend. Het Rekenhof zal samen met het parlement de controle uitvoeren op een ingediende begroting. Daarnaast publiceert het Rekenhof ook onder meer jaarverslagen. Wat is het Federaal Planbureau? En dan is er ook nog het Federaal Planbureau, een volledig onafhankelijke instantie. Die publiceert regelmatig verslagen over economische vooruitzichten op grote schaal. Zal de economie groeien of net niet? Wat zijn de verwachtingen rond inflatie? De rapporten van het Planbureau zijn de basis voor de begrotingsbesprekingen Kabinet van federaal minister van begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) "Deze rapporten zijn de basis voor de begrotingsbesprekingen. Het economische kader waarbinnen we zullen moeten werken", klinkt het op het kabinet van federaal minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V). "Het Planbureau voorspelt de Belgische economische parameters, en maakt op basis daarvan haar vooruitzichten. Deze geven een duidelijk beeld van de uitdaging waar de regering voor staat." Het verslag van het Planbureau dat in de maand juni gepubliceerd wordt, wordt dan ook gezien als een belangrijk startpunt voor de begrotingsonderhandelingen van het komende jaar. Dit jaar vroeg de regering aan het Planbureau om verschillende experts aan te schrijven, om te bekijken wat hun ideeën zijn om de begroting op orde te krijgen. Mogelijk zal dat in de toekomst vaker gebeuren. Wat is het Monitoringcomité? 15 jaar geleden werd ook het Monitoringcomité opgericht. Daarin zit een groep topambtenaren die bezig zijn met de begroting, de sociale zekerheid, maar ook fiscaliteit. Ze kijken iets gedetailleerder naar de cijfers. Het Monitoringcomité gaat met de fijne kam door de cijfers Kabinet van federaal minister van begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) "De groep topambtenaren heeft het beste zicht op de vele specifieke uitgaven- en ontvangstenstromen, ook op microniveau", verduidelijkt het kabinet van Van Peteghem. Zij gaan met de fijne kam door de cijfers en verfijnen de ramingen verder op basis van de vooruitzichten van het Planbureau. Het rapport van het Monitoringcomité is dan ook het startpunt voor de politieke besluitvorming." Een aantal keren per jaar komt het Monitoringcomité namelijk met een rapport vóór een begroting is ingediend. Het is het moment dat de begrotingsonderhandelingen écht kunnen beginnen. Los van die 3 instanties komen er natuurlijk soms ook waarschuwingssignalen van andere kanten. Denk aan de Nationale Bank bijvoorbeeld, die waakt over de financiële stabiliteit van ons land. Die waarschuwingen gebeuren dan soms in het kader van een jaarverslag. Wat doet Europa? Een heel belangrijke bewaker van onze begroting is Europa. De regeringen van ons land moeten de begrotingsplannen ook Europees indienen, zodat Europa weet hoe het met de Belgische centen gaat. Enkele belangrijke momenten daar. Tegen 15 oktober moet België de begroting voor het volgende jaar indienen bij de Europese Commissie. Die datum wordt vaak door de federale regering gezien als de échte deadline van de begrotingsonderhandelingen. Ook omdat rond diezelfde tijd de premier traditiegetrouw zijn of haar State of the Union doet in het parlement, een toespraak over wat de plannen van de regering zijn voor dat komende jaar. In november komt de Europese Commissie dan met een najaarspakket met prioriteiten en richtlijnen. Ook eind april is een belangrijk moment, want dan moet ons land een meerjarenbegroting delen met de Europese Commissie. De cijfers over een langere periode dus, namelijk gespreid over 7 jaar. Op basis daarvan maakt de Commissie dan een zogenoemd voortgangsverslag. In mei komt de Europese Commissie dan opnieuw met enkele richtlijnen en landspecifieke aanbevelingen in haar voorjaarspakket. Strafbankje Op basis van de gegevens die Europa voorhanden heeft, kan de Europese Commissie beslissen om een lidstaat op het strafbankje te zetten. Dat is in werkelijkheid de zogenoemde 'procedure buitensporig tekort'. Lidstaten die het niet goed doen, worden dan extra in de gaten gehouden en worden verplicht om steviger op de centen te letten. Dat is op dit moment het geval voor ons land. Om te beslissen wie het slecht doet, legt Europa enkele parameters op. Zo mag het jaarlijkse overheidstekort niet boven de 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) uitkomen. In België is dat vandaag 5,2 procent, het slechtste resultaat van de eurozone. Daarnaast mag de totale overheidsschuld best niet hoger zijn dan 60 procent van het bbp. In ons land is dat 107,9 procent. Ook daar zijn we bij de slechtste van Europa. Om te beoordelen hoe een land het beter moet doen, wordt nu vooral naar de overheidsuitgaven gekeken, de zogenoemde 'uitgavennorm'. De Europese Commissie bepaalt dan per land wat die maximaal mag uitgeven, rekening houdend dus met het overheidstekort en de overheidsschuld. Wat zijn kredietbeoordelaars? De vele waarschuwingen over de begroting betekenen dus wel wat. Al kunnen ze soms wat vaag aanvoelen: behalve een tik op de vingers zijn er niet vaak echte gevolgen aan verbonden. Een alarmsignaal met veel impact is dat van de kredietbeoordelaars. De meest bekende zijn Standard & Poor's, Fitch en Moody's. Ze oordelen 2 keer per jaar, eens in het voorjaar en eens in het najaar. Ze maken een inschatting van hoe groot de kans is dat die schulden zullen kunnen worden terugbetaald. Ze maken een brede analyse over de staat van het land, en kijken daarbij niet alleen naar de begroting, maar ook naar pakweg de arbeidsmarkt. Om hun oordeel aan te geven, gebruiken de kredietbeoordelaars een schaal. Die gaat van AAA voor de beste landen tot D. Daartussen zitten een 20-tal schakeringen van kredietwaardigheid. Door de aanhoudende budgettaire moeilijkheden in ons land, hebben de kredietbeoordelaars S&P, Fitch en Moody's afgelopen jaar allen de rating van ons land verlaagd. Ze zijn het dus unaniem eens dat het niet goed gaat. Een lagere beoordeling kan grote gevolgen hebben, want het kan dan duurder worden voor ons land om te lenen. Soms wordt het ook moeilijker om überhaupt een lening te krijgen. En de rente die we betalen op onze schulden wordt dan ook hoger. Daardoor moeten we nog méér geld spenderen aan de schulden die we al hebben, en rest er dus minder voor andere zaken.