В Испании открыли «Марсианский» полупустынный заповедник Барденас-Реалес

Bardenas Reales- một mảnh Sao Hỏa giữa lòng Tây Ban Nha Giữa miền bắc Tây Ban Nha xanh tươi lại xuất hiện một vùng đất khô cằn kỳ dị, trông chẳng khác nào một góc của Sao Hỏa. Nằm ở phía đông nam vùng Navarra, Bardenas Reales là một vùng bán sa mạc rộng khoảng 42.500 ha, cách dãy Pyrenees chỉ khoảng 70 km. Cảnh quan nơi đây tương phản mạnh với hình ảnh thường thấy về miền bắc Tây Ban Nha: thay vì những cánh rừng xanh và núi cao, du khách bắt gặp những thung lũng khô, vách đất dựng đứng, cao nguyên trơ trụi và những cột đá có hình thù kỳ quái. Bardenas Reales không phải là một sa mạc theo nghĩa địa chất nghiêm ngặt, mà là một hệ sinh thái bán khô hạn được tạo nên bởi sự xói mòn lâu dài. Các lớp đất sét, thạch cao và sa thạch bị nước mưa và gió bào mòn, tạo thành mạng lưới khe rãnh, hẻm vực và những ngọn đồi cô lập. Chính quá trình này đã tạo nên diện mạo gần như “ngoài hành tinh” của Bardenas. Biểu tượng nổi tiếng nhất của vùng đất này là Castildetierra, một cột đá tự nhiên hình nấm nhô lên giữa vùng đất khô cằn. Nó là kết quả của quá trình xói mòn không đồng đều: phần đá cứng hơn phía trên bảo vệ lớp vật liệu bên dưới trong khi những khu vực xung quanh bị nước cuốn trôi dần. Nhưng Bardenas không phải một vùng đất chết. Giữa những vùng đất tưởng như khắc nghiệt ấy vẫn tồn tại nhiều loài động vật và thực vật thích nghi với khí hậu khô hạn. Đại bàng, kền kền, cú, chim ô tác, cáo, mèo rừng cùng nhiều loài bò sát và lưỡng cư sinh sống trong các vùng cây bụi, đầm muối và đồng cỏ esparto. Điều đặc biệt là Bardenas từng có một quá khứ tự nhiên rất khác ngày nay. Khu vực này từng có điều kiện thuận lợi cho các loài bò sát lớn; dấu vết cổ sinh học cho thấy cá sấu và rùa từng sinh sống trong khu vực. Bardenas cũng có một lịch sử văn hóa độc đáo. Quyền sử dụng vùng đất này từng được trao cho 17 cộng đồng địa phương từ năm 882, tạo nên một hệ thống quyền lợi chăn thả và sử dụng đất tồn tại qua nhiều thế kỷ. Ngày nay, vùng đất này vừa được bảo vệ thiên nhiên vừa tiếp tục có những hoạt động nông nghiệp và chăn nuôi truyền thống. Năm 2000, Bardenas Reales được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển, khẳng định giá trị đặc biệt của hệ sinh thái bán sa mạc này. Cảnh quan kỳ lạ đến mức nơi đây còn từng được sử dụng làm bối cảnh cho nhiều bộ phim và chương trình truyền hình, trong đó có Game of Thrones. Nhìn từ xa, Bardenas Reales giống một vùng đất bị bỏ quên trên một hành tinh khác. Nhưng càng tìm hiểu, nơi đây càng cho thấy một điều thú vị: ngay giữa châu Âu, thiên nhiên vẫn có thể tạo ra một thế giới khô cằn, hoang sơ và kỳ dị đến khó tin.