Эксперты призывают вернуть налоговые льготы для частных инвестиций в стартапы

De tante-agaathregeling, wie kent haar nog? Dit vergeten succesnummer uit de Nederlandse fiscale geschiedenis werd in 1996 bedacht om spaargeld van particulieren naar startende ondernemers te leiden. In 2011 verdween de regeling geruisloos, meegesleurd in een golf van vereenvoudiging en bezuinigingen. Zonde, want we zouden haar nu heel goed kunnen gebruiken. Het ging om een lening van een buurman, vriend of ‘tante Agaath’ aan een ondernemer die moeilijk terechtkon bij de bank. De overheid gaf een duwtje: fiscaal voordeel op rente, verlichting in box 3 en aftrek bij verlies. Den Haag zei als het ware: ‘Als u durft te investeren in een starter, dan delen wij mee in een stukje risico.’ Dit werkte niet alleen financieel, maar vooral ook psychologisch. Investeren is namelijk zelden puur rationeel. Mensen kijken naar elkaar en zoeken bevestiging. Is dit verstandig? Doen anderen dit ook? Ben ik naïef of juist slim bezig? De tante-agaathregeling gaf legitimiteit. Ineens was investeren in een ondernemer geen rare gok, maar iets wat ‘mocht’. Familieleden en kennissen trokken sneller de portemonnee wanneer de Belastingdienst het erkende. Toch werd de regeling afgeschaft. Den Haag wilde minder uitzonderingen en een overzichtelijk stelsel. Daarnaast werd er beperkt gebruik van gemaakt en het geloof was dat de markt het wel zou oplossen. 'En hier, beste Quote-lezer, komt u in beeld' Nou, vijftien jaar later en here we are. We hebben grofweg vier keer zoveel startups en een volwassener vc-markt. Tegelijkertijd blijft vroege financiering vanuit angel investeerders schaars. Het Techleap-rapport State of Dutch Tech 2026 bevat een duidelijke boodschap: Nederland heeft kapitaal, maar durft niet vroeg in te stappen. We nemen te weinig risico en verzwakken daarmee onze eigen pipeline. En hier, beste Quote-lezer, komt u in beeld. De Quote 500 is geen lijst van spaarders, maar een lijst van ondernemersvermogen. Driekwart van die rijkdom is opgebouwd door risico’s te nemen, door te investeren in iets toen dat nog onzeker was. Precies die houding missen we nu aan de voorkant. Het geld, de ervaring en de netwerken zijn er. Wat ontbreekt is de prikkel. Misschien moet Den Haag daarom stoppen met het eindeloos finetunen van box 3 en weer gaan sturen op gedrag. Bijvoorbeeld met een tante-agaathregeling 2.0, zodat kapitaal weer gaat stromen. Denk aan een belastingkorting van 30 tot 50 procent op startupinvesteringen gecombineerd met verliesaftrek bij mislukking, gericht op Nederlandse productieve bedrijven. Cultuurverandering Ons land telt ruim honderd single- en multi-family offices die samen tientallen tot honderden miljarden euro’s beheren. Dat geld wordt grotendeels belegd in private equity, vastgoed en beursgenoteerde aandelen. Slechts een fractie ervan vindt zijn weg naar nieuwe ondernemers. In het Verenigd Koninkrijk doen ze het anders. Met de SEIS-regeling (Seed Enterprise Investment Scheme) worden particulieren actief gestimuleerd om in startups te investeren. Het doel: particulier vermogen mobiliseren, het risico op seed-investeringen te verlagen en startups toegang te geven tot kapitaal. Cultuurverandering is verdomd lastig doordat het langzaam gaat, tot het ineens snel gaat. Wellicht is het tijd om die suikertante uit het bejaardentehuis te halen en in een nieuw jasje te steken. Stilstaand kapitaal heeft nog nooit een bedrijf gebouwd. En dit keer is het niet aan de overheid, maar aan ons. Anke Huiskes is medeoprichter en managing partner van NP-Hard Ventures.