Власти Суринума призывают к прозрачной коммуникации с Французской Гвианой по вопросу границы

Heldere communicatie gewenst bij grensprotocol met de Fransen Het is weer eens gebleken dat de overheid niet in staat is om op een degelijke en transparante manier te communiceren met alle actoren in het kader van het grensprotocol met Frans-Guyana. Dit terwijl de overheid over een complete Communicatie Unit beschikt. De ondertekening van het protocol tussen de vorige Surinaamse regering en de Franse regering heeft plaatsgevonden in 2021. Het moet echter nog worden geratificeerd door ons parlement. Om het juiste draagvlak te bewerkstelligen in deze aangelegenheid, moeten de inzichten van de bewoners in de grensgebieden worden meegenomen. Precies hier zit de rode vlek in het geheel. De acties die moeten worden ondernomen om de betrokkenen in te lichten, komen niet genoegzaam op gang. De regering en het parlement moeten zichtbaar hun rol hierin vervullen. Sporadisch zijn er wel wat consultaties geweest vanuit een parlementaire werkcommissie. Klaarblijkelijk is dit niet afdoende geweest, anders zouden er niet zoveel vragen rijzen vanuit de Inheemse en tribale gemeenschappen. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de zienswijzen van de mensen in het binnenland enerzijds en de regering en het parlement anderzijds nogal ver uit elkaar liggen. Duidelijk is dat de Inheemsen en tribalen garanties willen hebben voor een stukje rechtszekerheid en rechtsbescherming. Vanaf de monding van de Marowijnerivier tot het Paamaka-dorp Loka Loka, voorbij Langatabiki, met uitzondering van de Arminavallen te Apatou, is het niet zo'n probleem om de middenlijn te hanteren. In dit gedeelte is er slechts één noemenswaardige stroomversnelling. Het probleem begint even voorbij het dorp Loka Loka, want dan krijg je de stroomversnellingen. Die zijn er nogal veel in zowel de lengte als de breedte van de Marowijnerivier. Daartussen zijn er ook een groot aantal tabbetjes en die maken het varen beslist niet gemakkelijk. De bootslieden moeten met kunst- en vliegwerk de volbeladen korjalen manoeuvreren van links naar rechts en omgekeerd. Mensen die niet bekend zijn met de geografische situatie van het gebied krijgen op een gegeven ogenblik tijdens het varen naar het binnenland, door de bewegingen tussen de tabbetjes en stroomversnellingen, het gevoel alsof ze weer naar de monding teruggaan. Het is dus constant zoeken naar de vaargeul aan zowel de Surinaamse als de Franse kant. Ik heb het ontelbare keren meegemaakt en weet er dus alles van. Duidelijkheid en eenduidigheid in de grenskwestie zullen ongetwijfeld resulteren in handvatten om de grensgebieden te ordenen en duurzaam te ontwikkelen. Mensen moeten ook begrijpen dat vernietiging van het milieu bij de goudwinning slechts kortetermijnsuccessen kent. Op lange termijn wordt een hele gemeenschap vernietigd. De mensen willen wel duidelijke tekst en uitleg hebben, waardoor men niet met een onzeker gevoel de toekomst tegemoet gaat. De grote korjalen (Vojasie), volgeladen met goederen voor de bevoorrading van dorpsgemeenschappen aan de Marowijne-, Lawa- en Tapanahonierivier, moeten op een normale wijze hun doorvaart kunnen voortzetten. Niemand wil taferelen meemaken waarbij grote partijen levensmiddelen in beslag worden genomen door handhavingsautoriteiten van Frans-Guyana. Dat zal allemaal kapitaalvernietiging, maar meer nog aantasting van het waardigheidsgevoel betekenen. Ettiré Patra Precies hier zit de rode vlek in het geheel. De acties die moeten worden ondernomen om de betrokkenen in te lichten, komen niet genoegzaam op gang. De regering en het parlement moeten zichtbaar hun rol hierin vervullen. Sporadisch zijn er wel wat consultaties geweest vanuit een parlementaire werkcommissie. Klaarblijkelijk is dit niet afdoende geweest, anders zouden er niet zoveel vragen rijzen vanuit de Inheemse en tribale gemeenschappen. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de zienswijzen van de mensen in het binnenland enerzijds en de regering en het parlement anderzijds nogal ver uit elkaar liggen. Duidelijk is dat de Inheemsen en tribalen garanties willen hebben voor een stukje rechtszekerheid en rechtsbescherming. De oostelijke grensrivieren, Marowijne en Lawa, worden door de binnenlandbewoners aan beide oevers al eeuwen niet gezien als grensrivieren, maar als gemeenschappelijk bezit en als zodanig een integraal onderdeel van hun bestaan. Er zijn belangen voor de Inheemsen en tribalen aan weerszijden van deze cruciale waterwegen. Op basis van dit geheel is een cultuur met gewoonten van eeuwen opgebouwd. Het is dus een compleet systeem van leefgemeenschappen voor hun commerciële activiteiten, sociale contacten en netwerken, onderwijs, gezondheidszorg, et cetera. Dit is de beleving aan zowel de Surinaamse als de Franse zijde van de grensrivieren. Deze zienswijze komt voort uit de natuurlijke structuur en inrichting van de bedoelde rivieren. De vaargeulen in de rivier houden geen rekening met een toevallige grenslijn die door deskundigen op een kaart in de rivieren is getrokken, ergens in een gekoelde kamer in Paramaribo of Parijs. Vanaf de monding van de Marowijnerivier tot het Paamaka-dorp Loka Loka, voorbij Langatabiki, met uitzondering van de Arminavallen te Apatou, is het niet zo'n probleem om de middenlijn te hanteren. In dit gedeelte is er slechts één noemenswaardige stroomversnelling. Het probleem begint even voorbij het dorp Loka Loka, want dan krijg je de stroomversnellingen. Die zijn er nogal veel in zowel de lengte als de breedte van de Marowijnerivier. Daartussen zijn er ook een groot aantal tabbetjes en die maken het varen beslist niet gemakkelijk. De bootslieden moeten met kunst- en vliegwerk de volbeladen korjalen manoeuvreren van links naar rechts en omgekeerd. Mensen die niet bekend zijn met de geografische situatie van het gebied krijgen op een gegeven ogenblik tijdens het varen naar het binnenland, door de bewegingen tussen de tabbetjes en stroomversnellingen, het gevoel alsof ze weer naar de monding teruggaan. Het is dus constant zoeken naar de vaargeul aan zowel de Surinaamse als de Franse kant. Ik heb het ontelbare keren meegemaakt en weet er dus alles van. De binnenlandbewoners hebben sterk het gevoel dat al deze aspecten in Paramaribo worden onderschat of gebagatelliseerd. Hierdoor krijgen de mensen de indruk dat ze niet serieus worden genomen. Er is dus een zeker wantrouwen richting Paramaribo. Er moet ook geen tweeërlei uitleg zijn van de tekstuele inhoud van het grensprotocol. De Fransen zijn ongenaakbaar in de handhaving van wet- en regelgeving. In de praktijk zijn de uitvoeringsmodaliteiten naar Surinaamse begrippen absoluut meer ongeoorloofd dan geoorloofd. Hun organisatiestructuur is van een ander niveau dan die van Suriname. Wat overeengekomen is, zal onvoorwaardelijk en strikt worden nageleefd door de autoriteiten van ons oostelijke buurland. Achteraf klagen en protesteren zal niet veel zoden aan de dijk zetten. Duidelijkheid en eenduidigheid in de grenskwestie zullen ongetwijfeld resulteren in handvatten om de grensgebieden te ordenen en duurzaam te ontwikkelen. Mensen moeten ook begrijpen dat vernietiging van het milieu bij de goudwinning slechts kortetermijnsuccessen kent. Op lange termijn wordt een hele gemeenschap vernietigd. De mensen willen wel duidelijke tekst en uitleg hebben, waardoor men niet met een onzeker gevoel de toekomst tegemoet gaat. De grote korjalen (Vojasie), volgeladen met goederen voor de bevoorrading van dorpsgemeenschappen aan de Marowijne-, Lawa- en Tapanahonierivier, moeten op een normale wijze hun doorvaart kunnen voortzetten. Niemand wil taferelen meemaken waarbij grote partijen levensmiddelen in beslag worden genomen door handhavingsautoriteiten van Frans-Guyana. Dat zal allemaal kapitaalvernietiging, maar meer nog aantasting van het waardigheidsgevoel betekenen. Ettiré Patra