Польские микропредприятия планируют лишь на три месяца, но стремятся к росту прибыли

Siedem na dziesięć polskich mikrofirm nie wybiega w planowaniu dalej niż trzy miesiące do przodu, a łącznie 85 proc. nie przekracza półrocznej perspektywy. Mimo to właściciele tych firm mają konkretne ambicje – przede wszystkim chcą zwiększać zyski. Taki obraz wyłania się z najnowszego badania Krajowego Rejestru Długów. Badanie KRD zatytułowane „Własnym tempem. Ambicje i granice rozwoju mikrofirm” objęło 507 właścicieli jednoosobowych działalności gospodarczych oraz mikrofirm zatrudniających do 9 osób. Wyniki pokazują, że krótki horyzont planowania to dominujący model działania w tym segmencie rynku. Zaledwie co dziesiąty badany deklaruje plany roczne, a minimum dwuletnie – tylko 4 proc. Adam Łącki, prezes Zarządu Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej, komentuje: „Decyzje zapadają szybko, choć zwykle bez formalnego budżetu, analizy scenariuszy i wskaźników realizacji. Ten krótki horyzont czasowy z jednej strony ogranicza ryzyko błędnych założeń, które szybko tracą aktualność, bo przedsiębiorca na bieżąco monitoruje popyt, koszty energii czy materiałów, sytuację najważniejszych klientów oraz opóźnienia w płatnościach i ich wpływ na rentowność firmy. Ale z drugiej – utrudnia chociażby przygotowanie inwestycji, ekspansję na nowe rynki czy nawet rozszerzenie oferty”. Pracownicy wymuszają dłuższe planowanie Wyraźna różnica w podejściu do planowania dzieli firmy zatrudniające pracowników od tych działających wyłącznie na rachunek właściciela. Maksymalnie trzy miesiące naprzód planuje 75 proc. samozatrudnionych, ale już tylko 59 proc. mikrofirm z pracownikami. Horyzont roczny przyjmuje 16 proc. pracodawców wobec zaledwie 9 proc. samozatrudnionych. Emanuel Nowak, ekspert firmy faktoringowej NFG, podkreśla: „Obecność pracowników w firmie wymusza dłuższy horyzont planowania. Pracodawca musi wcześniej przewidywać przychody, koszty wynagrodzeń, urlopy, obciążenie zespołu i zapotrzebowanie na materiały. Firma, która działa wyłącznie na własny rachunek, może szybciej zmieniać priorytety i reagować z miesiąca na miesiąc. Warto jednak pamiętać, że przedsiębiorcy, którzy patrzą kilka kwartałów naprzód, są często lepiej przygotowani na okresy niepewności, a także łatwiej dostrzegają pojawiające się szanse na rynku”. Staż na rynku również ma znaczenie. Roczny horyzont planowania deklaruje 16 proc. firm działających ponad 10 lat, ale tylko 7 proc. podmiotów z maksymalnie pięcioletnim stażem. Widoczna jest też różnica między modelami obsługi klienta – co trzecia firma B2B planuje na sześć do dwunastu miesięcy, podczas gdy wśród firm obsługujących konsumentów indywidualnych taki horyzont przyjmuje jedynie co czwarta. Powiązane posty Krótki plan, ale ambitne cele Ograniczony horyzont czasowy nie przekłada się na brak ambicji. W ciągu najbliższego roku 42 proc. właścicieli mikrofirm chce zwiększyć zyski, a 39 proc. – liczbę klientów. Prawie co trzeci badany stawia sobie za cel utrzymanie obecnej skali działalności, a 23 proc. planuje rozszerzenie oferty. Zatrudnienie nowych pracowników zamierza jedynie 6 proc. przedsiębiorców. Na drugim biegunie – 4 proc. rozważa ograniczenie działalności, a 7 proc. jej sprzedaż lub zamknięcie (w tej grupie kobiety stanowią 9 proc. wobec 5 proc. mężczyzn). Firmy B2B wykazują wyraźnie większy apetyt na ekspansję. Zwiększenie zysków planuje 47 proc. z nich, pozyskanie nowych klientów – 42 proc., a wejście na nowe rynki – niemal 13 proc. Mikrofirmy zatrudniające pracowników częściej niż samozatrudnieni myślą o inwestycjach w sprzęt i technologie – taki zamiar deklaruje blisko 25 proc. pracodawców wobec 14 proc. firm bez pracowników. Alicja Łacina, ekspertka Rzetelnej Firmy, zwraca uwagę na ryzyko związane z pozyskiwaniem nowych klientów: „Nowy klient to dla małej firmy szansa na większą sprzedaż i zysk, ale też ryzyko, że za wykonaną pracę czy dostarczony towar nie dostanie pieniędzy na czas. Z naszego badania 'Zaufanie w biznesie’ wynika, że 48 procent z nich uważa wybór odpowiednich partnerów biznesowych za jedną z najważniejszych decyzji w firmie. Mimo to tylko 34 procent sprawdza kontrahenta przed każdą nową transakcją”. Gdy badanych zapytano o priorytety – nie plany, lecz cele najważniejsze – na pierwszym miejscu znalazło się zwiększenie zysków (31 proc.), przed utrzymaniem skali działalności (23 proc.) i zwiększeniem liczby klientów (20 proc.). Dla białostockich i podlaskich mikroprzedsiębiorców wyniki badania mogą być punktem odniesienia przy ocenie własnej strategii – krótki horyzont planowania jest w Polsce normą, ale firmy z dłuższą perspektywą częściej radzą sobie lepiej w momentach rynkowej niepewności. Badanie „Własnym tempem. Ambicje i granice rozwoju mikrofirm” zrealizowała firma IMAS International na zlecenie Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej w lipcu 2026 roku, metodą wywiadów internetowych CAWI, na próbie 507 aktywnych właścicieli mikrofirm.