SPK ужесточает правила для фондов денежного рынка: лимит на обратные репо снижен до 25%

21 Ağustos verileri, en büyük 10 para piyasası fonunun mevcut portföylerinde bu sınırların önemli bir yeniden yapılandırma ihtiyacı yaratabileceğini gösteriyor. Para piyasası fonlarında yatırımcıların yakından takip ettiği yeni düzenleme, fonların portföy yapısında önemli bir değişikliğin kapısını aralıyor. Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) yatırım fonlarına ilişkin düzenleme çalışmasında, para piyasası fonlarının Borsa İstanbul Pay Senedi Repo Pazarı'nda gerçekleştirebileceği ters repo işlemlerinin fon toplam değerinin yüzde 25'i ile sınırlandırılması öngörülüyor. Bunun yanında ters repo işlemlerinde teminat riskini dağıtmak amacıyla yeni bir sepet kuralı getiriliyor. Buna göre ters repo işlemlerine konu edilecek teminatlarda en az 5 farklı gruba ait payın (hissenin) kullanılması zorunlu olacak. Böylece tek bir hisse senedinin veya tek bir grubun teminat performansına ilişkin riskin fon portföyünde yoğunlaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. 21 Ağustos 2026 tarihli veriler kullanılarak en büyük 10 para piyasası fonunun portföyleri incelendiğinde, fonların tamamında ters repo oranının yüzde 25 sınırının üzerinde olduğu görülüyor. Söz konusu 10 fonun toplam büyüklüğü yaklaşık 1.36 trilyon TL. Bu fonların mevcut portföylerindeki ters repo oranları dikkate alındığında, ağırlıklı ortalama ters repo oranı yaklaşık yüzde 51.7 seviyesinde bulunuyor. Mevcut portföylerin, yalnızca ters repo oranı yüzde 25'e indirilecek şekilde yeniden düzenlendiği varsayılırsa, bu 10 fonda yaklaşık 363.4 milyar TL'lik ters repo pozisyonunun başka yatırım araçlarına kaydırılması gerekiyor. Tüm para piyasası fonlarını dikkate aldığımızda ise değişiklik yapılması gereken tutar 541 milyar TL’yi aşıyor. TL bazında en fazla etkilenecek fon Tera Portföy Para Piyasası (TL) Fonu (TP2). 21 Ağustos itibarıyla yaklaşık 203.0 milyar TL büyüklüğe sahip olan fonda ters repo oranı yüzde 62.27 seviyesinde. Yüzde 25 sınırı dikkate alındığında, teorik olarak yaklaşık 75.7 milyar TL'lik ters repo pozisyonunun başka yatırım araçlarına yönlendirilmesi gerekiyor. İkinci sırada büyüklüğü 208.3 milyar TL olan Garanti Portföy Birinci Para Piyasası Fonu (GTL) bulunuyor. Fonun ters repo oranı yüzde 52.20. Bu oranın yüzde 25'e indirilmesi halinde yaklaşık 56.7 milyar TL'lik pozisyon değişikliği gerekiyor. Üçüncü sırada Garanti Portföy İkinci Para Piyasası Fonu (GAL) var. 119.1 milyar TL büyüklüğündeki fonun ters repo oranı yüzde 59.56. Bu da yaklaşık 41.2 milyar TL'lik bir değişime işaret ediyor. TL tutarı ile ters repo oranı birbirinden ayrıldığında farklı bir tablo ortaya çıkıyor. En büyük 10 fon içerisinde ters repo oranı en yüksek fon Yapı Kredi Portföy Para Piyasası Fonu (YLB). Fonun yaklaşık 97,8 milyar TL'lik büyüklüğüne karşılık ters repo oranı yüzde 64,39 seviyesinde. Bu, yüzde 25 sınırının 39,39 puan üzerinde. Teorik olarak fonun yaklaşık 38,5 milyar TL'lik ters repo pozisyonunun başka araçlara kaydırılması gerekiyor. Ters repo oranı açısından YLB'yi yüzde 62,27 ile TP2, yüzde 61,55 ile Deniz Portföy Para Piyasası Fonu (DLY) ve yüzde 60,30 ile Pusula Portföy Para Piyasası Fonu (PRY) takip ediyor. Ters repo oranına getirilecek yüzde 25'lik sınır, fonların toplam ters repo pozisyonunun büyüklüğünü sınırlarken, en az 5 farklı gruba ait payın teminat olarak kullanılmasını zorunlu kılan yeni sepet kuralı teminat tarafındaki yoğunlaşma riskini azaltmayı amaçlıyor. Bu düzenlemeyle fonların yalnızca ne kadar ters repo yaptığı değil, bu işlemlerde aldıkları hisse teminatlarının ne kadar çeşitlendirildiği de önem kazanacak. Tek bir hisse senedinin veya grubun teminat riskinin fon üzerinde yoğunlaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Dolayısıyla fon yöneticileri, ters repo pozisyonlarını yüzde 25 sınırına göre yeniden ayarlamanın yanı sıra teminat sepetlerinin de yeni çeşitlendirme şartını karşılayıp karşılamadığını kontrol etmek zorunda kalacak. Düzenlemenin hayata geçmesi halinde fon yöneticilerinin önündeki temel soru, ters repodan çıkacak kaynakların hangi araçlara aktarılacağı olacak. Para piyasası fonlarının portföy dağılımında yapılacak değişiklikler, fon yöneticilerinin getiri, likidite ve risk dengesini yeniden optimize etmesini gerektirebilir. Para piyasası fonları yatırımcıların likit ve düşük riskli yatırım arayışında önemli bir alternatif haline geldi. Portföylerin önemli bölümü kısa vadeli ve likit araçlardan oluştuğu için, ters repo tarafındaki limit değişikliği fon yöneticilerinin getiri ve likidite dengesini yeniden kurmasını gerektirebilir. 21 Ağustos verileri üzerinden yapılan bu hesaplama, özellikle büyük fonlarda on milyarlarca liralık portföy yeniden dağılımı potansiyeli olduğunu gösteriyor. En büyük 10 para piyasası fonu özelinde teorik değişim ihtiyacı yaklaşık 363.4 milyar TL. En yüksek teorik değişim 75.7 milyar TL ile TP2'de, ardından 56.7 milyar TL ile GTL ve 41.2 milyar TL ile GAL geliyor. Yeni sepet kuralı ise bu dönüşümün yalnızca miktar boyutuyla sınırlı kalmayacağını; ters repo işlemlerinde kullanılan teminatların da daha geniş bir hisse grubu dağılımına sahip olması gerekeceğini gösteriyor. Bu haberdeki 'teorik değişim' tutarları, fonların mevcut ters repo oranlarının yüzde 25'e indirilmesi varsayımıyla hesaplanmıştır. Gerçek portföy değişimi; düzenlemenin nihai metnine, geçiş süresine, fonların diğer portföy sınırlamalarına ve yöneticilerin tercih edeceği yeni varlık dağılımına göre farklılaşabilir. NOT: YATIRIM TAVSİYESİ DEĞİLDİR