Мифы о вирусе RSV: он не только у детей, не лечится антибиотиками и опасен круглый год

5 hiểu lầm thường gặp về RSV RSV chỉ gây cảm lạnh thông thường, chỉ xuất hiện vào mùa đông, trẻ em mới mắc bệnh, có thể tự điều trị bằng kháng sinh là những cách hiểu chưa đúng về loại virus này. Theo tiến sĩ, bác sĩ Đặng Thị Mai Khuê, Phó khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, nhiễm trùng đường hô hấp do virus hợp bào hô hấp (Respiratory syncytial virus - RSV) gây ra. Một số quan niệm chưa đúng có thể khiến bệnh dễ bị bỏ sót, diễn tiến nặng nếu không điều trị kịp thời. RSV chỉ gây cảm lạnh Một trong những hiểu lầm phổ biến là RSV chỉ gây cảm lạnh thông thường. Thực tế, phần lớn người mắc RSV có triệu chứng nhẹ như sổ mũi, ho, hắt hơi hoặc sốt nhẹ, nhưng virus vẫn có thể gây biến chứng nặng ở một số nhóm nguy cơ. Ở trẻ dưới 2 tuổi, đặc biệt là trẻ sinh non, trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính, virus có thể nhanh chóng lan xuống đường hô hấp dưới, gây viêm tiểu phế quản, viêm phổi và suy hô hấp. Ở người cao tuổi hoặc người có bệnh nền (phổi tắc nghẽn mạn tính -COPD, hen phế quản, suy tim, đái tháo đường), virus cũng có thể làm bùng phát đợt cấp của các bệnh hô hấp, tim mạch và làm tăng nguy cơ nhập viện. RSV chỉ xảy ra ở trẻ em Nhiều người cho rằng RSV chỉ là bệnh của trẻ em nhưng thực chất virus có thể lây nhiễm ở mọi lứa tuổi. Người trưởng thành khỏe mạnh thường chỉ có biểu hiện nhẹ nên dễ bỏ qua, nhưng vẫn có thể trở thành nguồn lây cho trẻ nhỏ, người già hoặc người có sức đề kháng yếu trong gia đình. RSV xuất hiện vào mùa lạnh Một hiểu lầm khác là RSV chỉ xuất hiện khi nhiệt độ giảm sâu như mùa đông. Bác sĩ Khuê cho biết tại Việt Nam và nhiều quốc gia có khí hậu nhiệt đới, virus có thể lưu hành quanh năm nhưng thường gia tăng vào thời điểm giao mùa hoặc mùa mưa, nhiệt độ tăng và độ ẩm tăng. Ngay cả trong những tháng nắng nóng, nguy cơ nhiễm RSV vẫn hiện hữu nếu virus lưu hành trong cộng đồng. Tự dùng kháng sinh với RSV Không ít gia đình có thói quen tự mua kháng sinh khi người bệnh ho, sốt và nghi ngờ mắc RSV. Tuy nhiên, RSV là bệnh do virus nên kháng sinh không có tác dụng điều trị. Việc sử dụng kháng sinh khi không có chỉ định không giúp bệnh khỏi nhanh, làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh và gây nhiều tác dụng không mong muốn. Điều trị RSV chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ, kiểm soát triệu chứng và xử trí biến chứng. Tránh tiếp xúc với người bệnh là đủ Một quan niệm phổ biến là chỉ cần tránh tiếp xúc với người đang ho, sốt là có thể phòng RSV. Tuy nhiên, theo bác sĩ Khuê, cách này chưa đủ bởi virus không chỉ lây qua tiếp xúc trực tiếp với người bệnh mà còn có thể truyền qua các giọt bắn đường hô hấp và bề mặt nhiễm virus như đồ chơi, tay nắm cửa, bàn ghế hoặc bàn tay của người chăm sóc. Virus có thể tồn tại nhiều giờ trên một số bề mặt, khiến nguy cơ lây nhiễm vẫn hiện hữu ngay cả khi không tiếp xúc trực tiếp với người đang có triệu chứng rõ ràng. Bên cạnh hạn chế tiếp xúc với người bệnh, mọi người cần rửa tay thường xuyên, vệ sinh đồ dùng và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc, che miệng khi ho, đeo khẩu trang khi phù hợp, đồng thời hạn chế tiếp xúc với người thuộc nhóm nguy cơ cao. Bác sĩ Khuê khuyến cáo người có triệu chứng hô hấp như ho, sốt, khó thở, khò khè, thở nhanh hoặc mệt nhiều, đặc biệt là trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền, nên đi khám chuyên khoa Hô hấp để được đánh giá và điều trị phù hợp. Không nên tự mua kháng sinh hoặc chủ quan theo dõi tại nhà khi triệu chứng kéo dài, nặng dần hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường. Nhật Thành