Торговля Азербайджана и США упала на 31,4%, но диалог о технологиях и инвестициях набирает обороты

Bakı. Trend: Bu ilin yanvar-iyul aylarında Azərbaycanla Amerika Birləşmiş Ştatları (ABŞ) arasında ticarət əməliyyatlarının həcmi 521,6 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Trend-in Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatları əsasında hesablamalarına görə, bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 239 milyon ABŞ dolları və ya təqribən 31,4% azdır. Hesabat dövründə ABŞ ilə ticarət dövriyyəsi Azərbaycanın ümumi ticarət dövriyyəsinin 1,78%-i həcmində olub. Hesabat dövründə Azərbaycan Amerika Birləşmiş Ştatlarından 457,2 milyon ABŞ dolları dəyərində idxal əməliyyatları həyata keçirib ki, bu da 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 261,2 milyon ABŞ dolları və ya 36,4% azalma deməkdir. Eyni zamanda bu ilin yanvar-iyul aylarında Azərbaycandan ABŞ-yə 64,3 milyon dollarlıq məhsul ixracı qeydə alınıb. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 22,2 milyon ABŞ dolları və ya təqribən 52,3% çoxdur. Ümumilikdə, Azərbaycanla ABŞ iqtisadi əlaqələri müsbət istiqamətdə inkişaf etməkdədir. Buna misal olaraq qarşılıqlı görüşlərin təşkili və müvafiq sazişlərin imzalanmasını qeyd edə bilərik. Belə ki, Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində iyunun 2-də Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi və ABŞ Dövlət Departamentinin birgə təşkilatçılığı ilə Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiyaya uyğun olaraq Azərbaycan-ABŞ İqtisadi Dialoqunun ilk iclası keçirilib. İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov və ABŞ Dövlət katibinin iqtisadi, enerji və biznes məsələləri üzrə köməkçisi Keyleb Orrun həmsədrliyi ilə keçirilən tədbirdə hər iki ölkənin dövlət qurumları, beynəlxalq maliyyə institutları və özəl sektorun nümayəndələri iştirak ediblər. Azərbaycan-ABŞ münasibətlərinin dinamik şəkildə inkişaf etdiyini vurğulayan iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov deyib: “Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası iqtisadi əməkdaşlığımızın möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayır. Beynəlxalq Sülh və Rifah üçün Tramp Marşrutu (TRIPP) və Orta Dəhliz vasitəsilə ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi, enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, kritik minerallar üzrə təchizat zəncirlərinin inkişafı, eləcə də nəqliyyat, logistika və rəqəmsal infrastruktur sahələrində yeni investisiya imkanlarının araşdırılması üçün əhəmiyyətli perspektivlər mövcuddur. Birgə layihələrin müəyyənləşdirilməsi, işgüzar əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsi və qarşılıqlı faydalı təşəbbüslərin həyata keçirilməsi üzrə konstruktiv dialoq ikitərəfli əməkdaşlığa töhfə verəcək”. Azərbaycan Respublikası ilə Amerika Birləşmiş Ştatları arasında biznes, ticarət və iqtisadi investisiyalar sahəsində ikitərəfli imkanların genişləndirilməsinə sadiq olduqlarını vurğulayan ABŞ Dövlət katibinin iqtisadi, enerji və biznes məsələləri üzrə köməkçisi Keyleb Orr bildirib: “Bu istiqamət ABŞ-nin Vitse-Prezidenti Cey Di Vens və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən bu ilin fevral ayında Bakıda imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının əsas prioritetlərindən biridir. Dialoq çərçivəsində müzakirə olunacaq layihə və təşəbbüslərin nəticələri, eləcə də ikitərəfli iqtisadi münasibətlərin daha da gücləndirilməsi üçün mövcud imkanlar Azərbaycan və ABŞ arasında iqtisadi əməkdaşlığın inkişafına təkan verəcək”. Birinci İqtisadi Dialoq çərçivəsində regional bağlantılar, ticarət və tranzit, enerji təhlükəsizliyi, investisiyalar, süni intellekt və rəqəmsal infrastruktur mövzularına həsr olunmuş panel sessiyalar keçirilib. İlk sessiyada Beynəlxalq Sülh və Rifah üçün Tramp Marşrutu (TRIPP), Orta Dəhliz, regional logistika imkanlarının genişləndirilməsi, Azərbaycanın investorlar üçün əlverişli biznes mühiti, eləcə də ölkənin Avropa və Mərkəzi Asiya ilə artan əlaqələrinin ABŞ şirkətləri üçün yaratdığı yeni imkanlar müzakirə olunub. Enerji təhlükəsizliyi üzrə sessiyada Cənub Qaz Dəhlizinin inkişafı, elektrik bağlantıları və enerji istehsalının artırılması istiqamətində əməkdaşlıq imkanları nəzərdən keçirilib. Təchizat zəncirlərinin diversifikasiyası, kritik mineral təchizat zəncirlərinin şaxələndirilməsi və digər sahələrdə tərəfdaşlıq məsələləri müzakirə olunub. İqtisadi investisiyalar üzrə paneldə hər iki xalqın qarşılıqlı rifahına xidmət edən iqtisadi layihələrin, o cümlədən nəqliyyat və logistika, enerji və rəqəmsal texnologiyalara ikitərəfli investisiyaların təşviqi məsələləri müzakirə olunub. Həmçinin, investorlar üçün təşviq mexanizmlər, üstünlüklər və əlverişli hüquqi rejim təklif edən Ələt Azad İqtisadi Zonası daxil olmaqla müxtəlif istiqamətlərdə ABŞ investisiyalarının təşviqi imkanları diqqət mərkəzində olub. Süni intellekt və rəqəmsal infrastruktur üzrə müzakirələrdə ABŞ-nin yüksək texonolji həlləri barədə məlumat verilib. Data mərkəzləri, süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi istiqamətində əməkdaşlıq, tənzimləyici çərçivələrin inkişafı və bu sahədə gələcək tərəfdaşlıq nəzərdən keçirilib. İclas çərçivəsində tərəflər iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, qarşılıqlı investisiyaların təşviqi və innovativ layihələrin dəstəklənməsinin əhəmiyyətini vurğulayıblar. Tədbir çərçivəsində həmçinin biznes dairələri ilə görüş keçirilib, özəl sektor arasında əməkdaşlığın inkişafı və yeni tərəfdaşlıqların qurulmasının əhəmiyyəti qeyd olunub. Tədbirin sonunda bu il Bakının ABŞ-nin II Dünya Süni İntellekt Həftəsinə ev sahibliyi edəcəyi elan olunub. İqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov və ABŞ Dövlət katibinin iqtisadi, enerji və biznes məsələləri üzrə köməkçisi Keyleb Orrun iştirakı ilə Azərbaycanda rəqəmsal infrastrukturun yaradılması, texnologiya transferi və səmərəli sənaye həllərinin tətbiqi sahələrində bir sıra sənədlər və Dialoqun Protokolu imzalanıb. ABŞ ilə iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi fonunda yeni investisiya və texnologiya istiqamətləri də formalaşır. ABŞ Ticarət Departamentinin Beynəlxalq Ticarət Administrasiyası (ITA) Trend-in sorğusuna cavab olaraq bildirib ki, Vaşinqton Azərbaycanla kritik minerallar, rəqəmsal transformasiya, logistika və multimodal bağlantı sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün mühüm potensial görür. "Birləşmiş Ştatlar Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasında müəyyən edilmiş istiqamətlər üzrə Azərbaycanla kommersiya əməkdaşlığının əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirilməsi üçün böyük imkanlar görür. Xüsusilə bulud infrastrukturu, kibertəhlükəsizlik, elektron hökumət həlləri, eləcə də multimodal logistika və Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunun inkişafı əməkdaşlığın əsas perspektivli istiqamətləridir", – deyə ITA Trend-in sorğusuna cavabında bildirib. Qurum qeyd edib ki, Ələt Azad İqtisadi Zonasında qabaqcıl istehsalın inkişafı, kritik mineralların emalı və yüksək texnologiyalar sahəsində də ABŞ şirkətləri üçün əhəmiyyətli imkanlar mövcuddur. ITA-nın qiymətləndirməsinə görə, iyunun əvvəlində Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində keçirilən ilk Azərbaycan–ABŞ İqtisadi Dialoqu Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının praktik icrasında mühüm mərhələ olub. "Bu dialoq yüksək səviyyədə nümayiş etdirilən siyasi iradənin konkret ticarət və investisiya nəticələrinə çevrilməsinə xidmət edir. Azərbaycan enerji mərkəzi, nəqliyyat-logistika qovşağı və getdikcə daha çox texnologiya investisiyaları üçün cəlbedici istiqamət kimi ABŞ şirkətləri üçün strateji əhəmiyyət daşıyır", – deyə ITA Trend-ə bildirib.