IMF уточнил влияние доходов и спроса на экономику Вьетнама

Báo cáo mới của IMF cho thấy một số biến số kinh tế tác động khá khác nhau tới tiêu dùng, đầu tư, xuất khẩu và lạm phát tại Việt Nam. Báo cáo mới của IMF cho thấy thu nhập và lãi suất tác động khá khác nhau tới tiêu dùng, trong khi đầu tư và xuất khẩu lại chịu ảnh hưởng từ những yếu tố khác. Ảnh: Ngọc Lê Thu nhập tác động mạnh hơn lãi suất tới tiêu dùng Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ngày 26.8 công bố Báo cáo hỗ trợ kỹ thuật về nâng cao năng lực phân tích và dự báo kinh tế vĩ mô tại Việt Nam. Đây là báo cáo kỹ thuật dài 51 trang, tổng kết dự án thực hiện trong giai đoạn tháng 5.2023 - 4.2026. Một nội dung đáng chú ý là các phương trình trong công cụ dự báo kinh tế vĩ mô được hiệu chỉnh để phản ánh đặc điểm của nền kinh tế Việt Nam. Báo cáo lưu ý đây là các mối quan hệ được sử dụng phục vụ phân tích và dự báo trong mô hình. Các hệ số không hoàn toàn được ước lượng bằng hồi quy từ dữ liệu lịch sử, mà còn được hiệu chỉnh dựa trên lý thuyết kinh tế, đặc điểm của nền kinh tế và đánh giá chuyên môn. Với tiêu dùng tư nhân, mô hình xem xét mối liên hệ giữa tăng trưởng tiêu dùng với thu nhập khả dụng thực tế và lãi suất thực. Kết quả hiệu chỉnh cho thấy tiêu dùng tư nhân tại Việt Nam chịu tác động nhiều hơn từ thu nhập so với lãi suất thực. Nhóm hỗ trợ kỹ thuật IMF đánh giá đặc điểm này phù hợp với việc vay của hộ gia đình phục vụ tiêu dùng còn hạn chế và mức độ truyền dẫn của chính sách tiền tệ qua tín dụng tiêu dùng còn yếu. Tuy nhiên, mối quan hệ với đầu tư tư nhân lại khác. Trong mô hình, đầu tư tư nhân phản ứng khá mạnh với biến động của hoạt động kinh tế và điều kiện tài chính. Theo báo cáo, cấu trúc này phản ánh mức độ nhạy cảm của quá trình hình thành vốn trước diễn biến tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn và lãi suất cho vay. Các kết quả trên không đồng nghĩa lãi suất không quan trọng đối với tiêu dùng hoặc một thay đổi về lãi suất sẽ trực tiếp tạo ra mức thay đổi tương ứng đối với đầu tư. Đây là các quan hệ được thiết lập trong khuôn khổ mô hình nhằm phục vụ việc xây dựng các kịch bản kinh tế. Sức cầu bên ngoài có vai trò lớn với xuất khẩu Một nội dung khác được đề cập là các yếu tố tác động tới xuất khẩu Việt Nam. Trong phương trình được hiệu chỉnh, xuất khẩu chịu ảnh hưởng lớn từ nhu cầu của các đối tác thương mại, trong khi mức độ phản ứng với tỷ giá hiệu lực thực (REER) được xác định thấp hơn. Nhóm hỗ trợ kỹ thuật lý giải điều này có liên quan đến việc Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và phần lớn hợp đồng sản xuất được định giá bằng ngoại tệ. Vì vậy, biến động tỷ giá trong ngắn hạn có mức truyền dẫn hạn chế hơn vào giá hàng xuất khẩu. Ở chiều nhập khẩu, mô hình cho thấy nhu cầu nhập khẩu có quan hệ khá chặt với hoạt động kinh tế trong nước. Một phần nguyên nhân là lượng lớn hàng nhập khẩu của Việt Nam được sử dụng làm đầu vào cho sản xuất hàng xuất khẩu. Với lạm phát, mô hình sử dụng nhiều yếu tố, gồm lạm phát trong quá khứ, mục tiêu lạm phát, khoảng cách sản lượng và giá hàng nhập khẩu tính bằng nội tệ. Kết quả hiệu chỉnh cho thấy diễn biến lạm phát tại Việt Nam có tính quán tính tương đối lớn và giá nhập khẩu là một trong những yếu tố có ảnh hưởng đáng kể trong mô hình. Giá nhập khẩu được tính đến cả diễn biến giá tại các đối tác thương mại và biến động tỷ giá danh nghĩa. Báo cáo cũng nêu rõ các phát hiện và khuyến nghị trong tài liệu là quan điểm, tư vấn của nhóm hỗ trợ kỹ thuật IMF và không nhất thiết phản ánh quan điểm của cơ quan chức năng, quản lý Việt Nam. Nhóm hỗ trợ kỹ thuật tham gia phân tích tác động của các chính sách dự kiến nhưng không đưa ra khuyến nghị chính sách trong khuôn khổ dự án này.