Геополитическая нестабильность в Среднем Востоке меняет правила M&A в секторе удобрений

De onrust in het Midden-Oosten en de toenemende kwetsbaarheid van internationale aanvoerlijnen zorgen voor een nieuwe dynamiek in de fertilizersector. Leveringszekerheid en toegang tot grondstoffen worden steeds belangrijker. Dit zie je terug op de overnamemarkt, stelt Frank de Hek, managing partner van Oaklins. “Kopers kijken niet langer alleen naar omzetgroei of schaalvoordelen, maar zoeken bedrijven met leveringszekerheid en lokale alternatieven. Dat is een nieuwe dimensie in de M&A-markt.” Voor de Europese land- en tuinbouw zijn een goede bemesting en andere vormen van bodemverrijking cruciaal. Zeker nu klimaatverandering steeds meer impact heeft. Veel grondstoffen hiervoor komen uit of via het Midden-Oosten. De blokkade van de Straat van Hormuz had snel impact op de verkrijgbaarheid en prijzen van grondstoffen, met hogere prijzen voor meststoffen als gevolg. De kunstmestprijsindex van de Wereldbank steeg in het tweede kwartaal van 2026 met bijna 22 procent ten opzichte van het voorgaande kwartaal. De Hek: “De blokkade van de Straat van Hormuz heeft duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar internationale toeleveringsketens zijn. Kan een bedrijf ook blijven produceren als de benodigde grondstoffen minder beschikbaar worden? Zijn er lokale alternatieven? Investeerders zijn in toenemende mate op zoek naar ondernemingen met antwoorden op deze vragen, stelt De Hek. “Dat zie je terug in een drukkere overnamemarkt.” Corporate finance-adviseur Oaklins telde in de eerste helft van 2026 zeven transacties rond plantenvoeding, potgrond en andere groeimedia voor zowel de sierteelt als de eetbare kant van de markt, tegenover vier in heel 2025 en slechts één in de tweede helft van 2024. De verstoringen rond de Straat van Hormuz raken een belangrijk deel van de wereldwijde handel in grondstoffen voor kunstmest. Via deze route worden onder meer ammoniak, ureum en zwavel vervoerd: belangrijke bouwstenen voor de productie van stikstof- en fosfaatmeststoffen. Door de geopolitieke onrust staat de beschikbaarheid onder druk. Volgens Oaklins verandert hierdoor ook de manier waarop bedrijven naar acquisities kijken. Bedrijven zoeken nadrukkelijker naar overnames waarmee ze hun afhankelijkheid van specifieke grondstoffen, leveranciers en handelsroutes kunnen verkleinen. Ook toegang tot alternatieve grondstoffen en nieuwe technologie speelt daarbij een grotere rol. “Tot voor kort draaiden overnames in deze sector vooral om schaal, internationale expansie en consolidatie”, zegt De Hek. “Nu zien we dat leveringszekerheid en strategische autonomie volwaardige investeringscriteria zijn geworden.” De verschuiving is terug te zien in recente transacties. Zo nam het Deense Pindstrup in februari La Mundial de Coco over, een producent van kokosvezel en kokosgruis. Daarmee vergroot Pindstrup zijn toegang tot hernieuwbare grondstoffen die kunnen worden gebruikt als alternatief voor veen in potgrond en andere groeimedia. Het Duitse Klasmann-Deilmann nam VelociGro over, dat composteerbare gelpluggen voor de opkweek van jonge planten ontwikkelt. In Nederland kocht vertical farming-bedrijf Growy in mei Foam Plant, producent van een biologisch afbreekbaar materiaal waarop planten kunnen worden geteeld. Ook bij plantenvoeding is beweging zichtbaar. Het Spaanse Sustainable Agro Solutions deed begin dit jaar twee overnames, waaronder Ceres Biotics, een ontwikkelaar van microbiële biofertilizers en biostimulanten. Daarmee breidt het bedrijf zijn aanbod van biologische oplossingen voor plantengroei verder uit. “Deze oplossingen vervangen traditionele kunstmest niet van vandaag op morgen”, aldus De Hek. “Minerale meststoffen blijven onmisbaar voor de mondiale voedselproductie. Maar bedrijven zoeken wel naar manieren om hun afhankelijkheid van geopolitiek kwetsbare grondstoffen te verminderen. Daardoor worden ondernemingen met alternatieve producten en technologie commercieel én strategisch interessanter.”