Более 200 студентов выбрали теологию: анализ набора в вузы Нидерландов

Meer dan 200 jongeren gaan theologie studeren: waar gaan ze allemaal naartoe? Ook dit jaar kiezen meer dan 200 jongeren ervoor om theologie aan een universiteit te gaan studeren. Een duik in de cijfers. De nieuwe eerstejaarsstudenten theologie beginnen volgende week aan hun bachelor, de eerste fase van een academische studie. Na drie jaar kunnen ze doorstromen naar een master, bijvoorbeeld om predikant te worden. Daarnaast zijn er ook nog studenten die aan een hbo theologie gaan studeren. Dat zijn er jaarlijks meer dan driehonderd. De meeste theologische opleidingen aan universiteiten zien het aantal nieuwe bachelorstudenten stabiliseren. De een noteert een kleine plus, de ander een min. Alleen de Rijksuniversiteit Groningen ziet vooralsnog een duidelijke groei, al moet bij alle cijfers een slag om de arm worden gehouden: het gaat om aanmeldingen. Pas op 1 oktober weten de academische instellingen hoeveel studenten zich daadwerkelijk voor de bacheloropleiding theologie hebben ingeschreven. De Theologische Universiteit Apeldoorn (TUA) van de Christelijke Gereformeerde Kerken trekt de laatste jaren fors meer studenten dan voorheen. Ging het in 2024 om een recordaantal van vijftig nieuwe studenten, vorig jaar waren dat er bijna veertig. De teller staat nu op 43 nieuwe bachelorstudenten. „We zijn dankbaar dat de trend van de afgelopen jaren zich voortzet”, zegt rector prof. dr. M.J. Kater. „Je zou er bijna aan gaan wennen, terwijl we nog niet zo heel lang geleden nog niet de helft van het aantal studenten hadden.” De hoogleraar ziet dat „de Heere doorwerkt in ons land en zoveel jongeren het verlangen geeft om deze studie te gaan volgen om dienstbaar te zijn aan Zijn werk”. Tegelijk vindt hij het „bitter” dat de oudere generatie deze jongeren „niet bepaald een voorbeeld heeft gegeven. En ja, dan denk ik ook aan onze eigen kerken, al is onze studentenpopulatie uit een groot deel van de gereformeerde gezindte afkomstig.” Het TUA-gebouw aan het Wilhelminapark in Apeldoorn biedt straks onderdak aan 357 mensen die daar studeren of begeleid worden in hun onderzoek. Ondanks enkele recente verbouwingen, is het gebouw te klein. Prof. Kater: „Onze huisvesting dient weer aangepast te worden. Er is een prachtig plan ontworpen, maar daar is toch gauw acht ton mee gemoeid. Ik hoop dat er mensen zijn die willen investeren in méér dan tastbare stenen.” Bij het Hersteld Hervormd Seminarium in Amsterdam staat de teller op dit moment op twaalf nieuwe inschijvingen voor de bachelor theologie, zegt rector prof. dr. W. van Vlastuin. Dat is iets minder dan vorig jaar, toen er met vijftien aanmeldingen sprake was van een record. Maar nog steeds ligt het aantal inschrijvingen hoger dan het gemiddelde van vijf à tien nieuwe bachelorstudenten per jaar. De faculteit religie en theologie van de Vrije Universiteit Amsterdam fuseerde begin vorig jaar met de faculteiten geesteswetenschappen en sociale wetenschappen. De nieuwe ”School for Religion and Theology” van de Vrije Universiteit (VU) trok het afgelopen academisch jaar 35 nieuwe bachelorstudenten. Er zijn op dit moment al 62 aanmeldingen (27 voltijd en 35 deeltijd), maar onderwijscoördinator Jarno Cosijn verwacht uiteindelijk een lichte daling – tussen de 0 en 10 procent – in het aantal inschrijvingen. „Ik heb niet het gevoel dat de vorming van de school hierin een rol speelt”, zegt Cosijn. „De bachelor theologie is in lijn met de VU-brede bachelorcijfers en geen gekke uitschieter.” De definitieve cijfers worden op 1 oktober vastgesteld. Ook de Radboud Universiteit Nijmegen heeft alleen nog voorlopige cijfers. „In dit stadium kunnen we alleen kijken naar het aantal aanmeldingen tot nu toe”, zegt een woordvoerder. Dat zijn er dertien, ongeveer evenveel als vorig jaar op dit moment. Hoeveel definitieve inschrijvingen dat worden, weet de Nijmeegse universiteit ook pas op 1 oktober. In 2025 waren dat zeven studenten (voltijd en deeltijd). De Theologische Universiteit Utrecht (TUU) schreef de afgelopen twee jaar zo’n 25 nieuwe bachelorstudenten in. Dat waren recordjaren; nu verwacht de universiteit, die tot 2022 in Kampen was gevestigd, ongeveer vijftien eerstejaars. „Dat is inderdaad wat lager dan in de twee voorgaande jaren”, zegt bestuursvoorzitter Pim Boven. „En tegelijk is dit nog altijd ruim boven het gemiddelde dat we in Kampen kenden. Bij een kleine, gespecialiseerde opleiding als de onze schommelen de instroomcijfers van jaar tot jaar; één jaargang zegt daarom minder dan de lijn over meerdere jaren. Die lijn is sinds de verhuizing naar Utrecht positief.” Daarbij komt volgens Boven dat het aantal studenten dat vanuit het hbo of vanuit een andere universiteit een deel van het programma volgt, groeit. Dit jaar zijn dat er 31. „Dat past bij onze ambitie om als theologische universiteit midden in de samenleving te staan en breder toegankelijk te zijn.” De buurvrouw van de TUU in Utrecht, de Protestantse Theologische Universiteit (PThU), startte vorig jaar voor het eerst met een eigen bachelor. Die trok toen zeventien studenten. „Onze nieuwe bachelor krijgt meer bekendheid”, ziet een woordvoerder van de universiteit van de Protestantse Kerk in Nederland. „Er waren meer dan veertig belangstellenden, maar niet iedereen voldoet aan de ingangseisen. We komen nu uit op circa twintig studenten, mogelijk meer.” Aan de zogeheten premaster starten zo’n 36 mensen. Dat is een opleiding die sommige studenten eerst moeten doen, voordat ze aan de predikantsmaster kunnen beginnen. De driejarige predikantsmaster groeit dit jaar „enorm”, vooral door de instroom van studenten uit de premaster. Terwijl er vorig jaar 31 mensen aan de predikantsopleiding begonnen, zijn dat er dit jaar naar verwachting zo’n 40. „Vorig jaar hadden we rond deze periode ongeveer hetzelfde aantal voorlopige aanmeldingen”, zegt een woordvoerder van de Tilburg School of Catholic Theology, ook gevestigd in Utrecht. „We hebben 27 vooraanmeldingen voor de bachelor en 27 vooraanmeldingen voor de premaster. Voor onze masteropleidingen hebben we 32 aanmeldingen binnen. Bij de masteropleidingen gaat de meeste interesse uit naar geestelijke verzorging.” De faculteit religie, cultuur en maatschappij van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) groeit. Er komen in totaal 42 nieuwe eerstejaars bachelorstudenten. Vorig jaar waren dat er 27. De opleiding theologie verwelkomt dit jaar 15 eerstejaars bachelorstudenten en 30 premasterstudenten. Vorig jaar waren dat er respectievelijk 10 en 31. De opleiding religiewetenschappen krijgt 27 eerstejaars bachelorstudenten en 10 premasterstudenten, een stijging ten opzichte van 2025. Toen lagen de aantallen op respectievelijk 17 en 6. Ook de master theologie en religiewetenschappen trekt een groeiend aantal studenten: van 79 (2024) en 95 (2025) naar 109 nu. De Evangelische Theologische Faculteit Leuven in België, die ook veel Nederlandse studenten trekt, verwacht zo’n dertig nieuwe bachelorstudenten. Dat is minder dan in de afgelopen jaren, toen zich rond de veertig studenten inschreven, maar ongeveer gelijk aan het gemiddelde van de tien jaar daarvoor. „In Vlaanderen begint het academiejaar pas eind september, dus we moeten nog een slag om de arm houden”, zegt rector prof. dr. A. de Kock.