В Делфте раскрывают символический смысл мавзолея Вильгельма Оранского, защищавшего свободу совести

In Delft krijgt Willem van Oranje eeuwige faam toegezwaaid: „Goede machthebbers schragen hun macht op iets hogers” Het praalgraf van Willem van Oranje in de Nieuwe Kerk van Delft zit vol symboliek. De Vader des Vaderlands streed voor de vrijheid van het geweten: „Het is hem gelukt.” Advertentie Buitenlandse toeristen zijn verbaasd als ze horen dat leden van het Koninklijk Huis in Delft begraven worden. Waarom niet in Amsterdam, de hoofdstad, of in Den Haag, het politieke hart van Nederland? Stadsgids Wouter Bruijs doet de bijbehorende geschiedenis uit de doeken. „Toen Willem van Oranje ruzie kreeg met Filips II en de Tachtigjarige Oorlog begon, moest hij een veilig onderkomen vinden. Dat werd Breda. Hij had daar een groot paleis. Op een gegeven moment moest hij vluchten. In Delft, een vrije stad, vond hij een veilig onderkomen. De stad lag achter de verdedigingslinies, had een 11 meter hoge wal en een muur met veel verdedigingsposten.” De prins nam zijn intrek in het Sint-Agathaklooster in Delft, dat vanaf toen het Prinsenhof werd genoemd. „Daar woonden Franse nonnen. Zijn moedertaal was Frans, vandaar dat hij zich daar vestigde. Hij noemde het klooster Prinsenhof. Helaas heeft hij er maar twaalf jaar gewoond. Toen werd hij doodgeschoten door Balthasar Gerards.” Symboliek Vanwege deze droevige gebeurtenis kwam Delft bekend te staan als Oranjestad. In 1584 werd Willem van Oranje bijgezet in de grafkelder van de Nieuwe Kerk te Delft. Sindsdien worden alle leden van het huis van Oranje-Nassau – in regerende lijn – met hun echtgenoten begraven in de Koninklijke grafkelder in Delft. Op dit moment zijn dat 43 personen. De ingang van de grafkelder wordt bedekt door een grote grafsteen met in het Latijn de tekst: ”Hier verwacht Willem I, de Vader des Vaderlands, de wederopstanding”. Tijdens het Twaalfjarig Bestand besloot prins Maurits zijn vader te eren met een praalgraf. Stadsgids Wouter Bruijs: „Hij vroeg Hendrick de Keyser, stadsarchitect van Amsterdam, bekend van de Westerkerk en de Zuiderkerk. Zijn stijl wordt maniërisme genoemd. Hij maakte veel gebruik van symboliek, elementen uit de klassieke oudheid en de renaissance.” Uitgebreid gaat de stadsgids in op de rijke symboliek van het praalgraf. „De graftombe is een chrysant. Dat betekent dat het hoofdpersonage op twee verschillende manieren is afgebeeld. Aan de voorkant is Willem van Oranje afgebeeld in brons. Hij zit parmantig, als een echte legeraanvoerder. Aan de zijkant zie je hem in wit marmer opgebaard liggen.” Gouden kerkje Door het praalgraf goed te bekijken, maakt de bezoeker kennis met het gedachtegoed van Oranje. „Op de hoeken zijn vier vrouwenfiguren afgebeeld. Daar zit een dubbele symboliek in. Ze staan voor de vier vrouwen met wie Willem van Oranje getrouwd is geweest. De vrouwen houden ook allemaal een gouden element vast dat een deugd symboliseert waar Willem van Oranje voor stond. De vrouw met een weegschaal in haar handen staat voor rechtvaardigheid. De vrouw met een hoed in haar hand symboliseert vrijheid en die met het takje kracht. De bijzonderste is misschien wel de vrouw met een gouden kerkje in haar handen. Zij staat voor de vrijheid van godsdienst. Willem van Oranje vocht met veel doorzettingsvermogen voor de vrijheid van het protestantisme in de Nederlanden. Het is hem gelukt.” Een ander belangrijk element is een vrouwenfiguur met een trompet in haar hand. „Dat is eeuwige faam. Zij blaast op haar toeter de faam uit, over Willem van Oranje heen, de kerk in.” Altaar De gids is niet de enige die het historische belang van het praalgraf onderstreept. Ook historicus Beatrice de Graaf doet dat, in de aflevering over macht van de podcast De Ongelooflijke Geschiedenis. „Het praalgraf laat iets zien van het dubbele van de macht. Aan de ene kant heeft macht iets werelds, aards en plats. Maar goede machthebbers willen ook dat hun macht geschraagd wordt door iets hogers, iets transcendents dat boven henzelf uitstijgt. Dat is heel mooi in dit praalgraf vastgelegd.” De zon schijnt door de glas-in-loodramen. Het praalgraf wordt prachtig verlicht. De gids: „Voor de Reformatie stond het altaar op deze plek. Nu is dat het graf van Willem van Oranje, in wiens leven God een belangrijke rol speelde.” Vond u dit artikel nuttig? Gerelateerd nieuws - Meer over - Kerkgeschiedenis - Beste van RD