Эксперт предупредил о росте цен на продукты после приватизации мостов и трасс

Tesadüfün böylesi. İki gün önce Muğla’dan İstanbul ’a yolculuk yaparken ‘TEM otoyolu kapalı’  tabelalarını görünce İzmit’ten Kuzey Marmara Otoyolu’na bağlandım. O esnada radyoda da, 2 köprü ve otoyolların işletme hakkı devri ile ilgili haber okunuyordu. Sabiha Gökçen ayrımından çıktım. Yaklaşık 75 kilometrelik yola 310 lira para ödedim. 10 metre gitmedim ki aracımdan bir kez daha ‘ Dikkat gişeler’ uyarısı geldi. Baktım hakikaten bir kez daha gişeler. Oysa ki az ileride Sabiha Gökçen ayrımını görüyorum. ‘Hayır olsun’ dedim, devam ettim mecbur. Ayrıma girdim, muhtemelen 800 metre, bilemedin 1 kilometre gittikten sonra bir kez daha ödeme gişeleri karşımda. 45 lira daha aldılar benden. 310 lira değil ama, o 1 kilometrelik yola ödediğim 45 lira oturdu boğazıma. Çeçen Ailesi’ni de severim, Murat ile, Serhat ile özel hukukum vardır ama andım vallahi… Çünkü o son gişe biraz Deli Dumrul gişesi olmuş. Eğer Fatih Sultan Mehmet, 15 Temmuz Şehitler Köprüleri ile devletin kontrolündeki otoyollar da özelleşirse inanın farklı olmayacak. Sürücüler her seferinde gişelere korka korka girecekler. DOMATES DE ZAMLANIR Köprü ve otoyolların özelleştirilmesi ile geçiş ücretlerinin artırılacağına kesin gözüyle bakabiliriz. Özel sektör kuşkusuz daha acımasız. Ücretler artınca, her türlü mala ekstra zam gelmesi de kaçınılmaz olacak. Akaryakıta gelen her zammı, taşıdığı üründeki birim maliyete yansımasına bakmaksızın otomatik artış için bahane olarak kullanan Türk insanı, köprü ve otoyollara gelen zammı da yine enflasyonu azdırmak için kullanacaktır. Peki bu özelleştirmeler yapılabilir mi? Ben hala kolay olmadığı görüşünü taşıyorum. Ya da o çok koyan 45 liradan sonra öyle olmasını diliyorum. Neden zor olduğunu da şöyle açıklayayım: İHALEDE TABAN RAKAM VAR Hatırlarsanız 2012 yılında da bu 2 köprü ve 9 otoyolun işletme devirleri için ihale yapılmıştı. ihalede Koç ve Ülker Grubu ortaklığı 5.7 milyar dolar teklif ederek en yüksek rakamı vermişti. Herkes imzaların atılmasını beklerken, dönemin Başbakanı olan Recep Tayyip Erdoğan, ihaleyi iptal ettiklerini belirtip gerekçesini de şöyle izah etmişti: “Bu rakam beni tatmin etmedi. Bu ihalenin olması gereken en üst rakamı ne olabilir? diye bir çalışma yaptırdım. Burada bunun iki katı bir rakam çıktı karşıma. Birisi 11–12 ise öbürü 8–9 civarında rakam çıktı. Peki en düşüğü ne olmalı? En düşüğü de 7 civarında çıktı. Arkadaşlar böyle çıktıktan sonra ben bunu verirsem vatana ihanet ederim, halkıma ihanet ederim.” Bugün ihale yapılacaksa Erdoğan taban rakamı 2012’de belirlemiş oldu. Ancak aradan geçen 14 yılda çok şey de değişti bu arada. Yani vatan hainliğinin alt sınırı nedir yeniden hesaplamak gerekecek. Bir kere belirtmek lazım ki 2012’nin 7 milyar doları ile bugünün 7 milyar doları aynı değil. Herkes, dövizin baskılandığını görüyor biliyor. Yani bugün dolar en az yüzde 20 ucuz. 2012 yılının 7 milyar dolarını, bugün en az 8.5 milyar dolar olarak okumak şart. Peki bu parayı veren çıkar mı? İlgilenenler olduğunu biliyorum. Ancak kafalarındaki rakam nedir, ne hesap yapıyorlar şu an bilebilmemiz imkansız. Ancak Cumhurbaşkanı kendini angaje etti. Yani taban rakamı belirledi. Orası kesin. Eğer bu otoyollar ve köprüler, mevcut haliyle 600 milyon dolar yıllık gelir bırakıyorsa, 25 yıl için biçilecek değer ne olmalı? Kapalı kapılar ardındaki pazarlıklar önemli. Eğer ‘Seçime kadar beklersiniz sonra zam serbest. Kuzey Marmara’daki gibi yeri geldiğinde 1 kilometrelik ayrım yoluna bile 45 lira ücret çakarsınız.’ Denirse, fizibilitede çıkacak rakam başka olur, zam oranını kısıtlarlarsa çıkacak rakam farklı olur. Tam şeffaflık yok ancak ihale şartlarına da bakmak lazım. Mesela köprülerin ağır bakımlarını kim üstlenecek? Otoyolların bakım masraflarını kim üstlenecek? Bunlar da fiyatı belirleyecek. Ancak ben bu ihalenin kolay geçeceğini düşünmüyorum. İktidarı epey zorlayacağı ve imaj olarak olumsuz etki yaratacağı da kesin. Hani iddia ediliyor ya ‘Ekonomimiz şahlanıyor, uçuyor kaçıyor’ Bu satış sürecine start verince kimseyi inandıramazsınız.